เพชรบุรีในสมัยอยุธยา

Abstract

การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายถึงการกระจายตัวของหลักฐานทางโบราณคดีสมัยอยุธยาภายในเมืองเพชรบุรีและการใช้งานพื้นที่เมืองเพชรบุรีในสมัยอยุธยา โดยผลการศึกษาสามารถแบ่งเป็นข้อสรุปของการกระจายตัวของหลักฐานทางโบราณคดีสมัยอยุธยาภายในเมืองเพชรบุรีและการใช้งานพื้นที่เมืองเพชรบุรีในสมัยอยุธยา ดังนี้ สมัยอยุธยาตอนต้น มีการใช้งานพื้นที่ภายในเมืองต่อเนื่องตั้งแต่สมัยทวารดีเป็นต้นมา โดยพบบริเวณที่มีการกระจายตัวของหลักฐานทางโบราณคดี และการใช้งานพื้นที่ภายในเมือง คือ บริเวณหลักเมืองเก่าเพชรบุรีซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นศาสนสถานศูนย์กลางของเมือง วัดกำแพงแลง และแนวกำแพงเมืองด้านทิศตะวันออก สันนิษฐานมีชุมชนตั้งกระจายตัวอยู่รอบศาสนสถานสำคัญของเมือง สมัยอยุธยาตอนกลาง ไม่พบหลักฐานทางโบราณคดีที่แสดงให้เห็นว่ามีการกระจายตัว หรือการใช้งานพื้นที่ภายในเมืองชัดเจน เนื่องจากเอกสารทางประวัติศาสตร์ระบุไว้ว่ามีสงครามเกิดขึ้นจากภายนอกเข้าโจมตีเมืองเพชรบุรี ทำให้เมืองเพชรบุรีได้รับความเสียหายอย่างหนัก สันนิษฐานว่ามีช่วงระยะเวลาหนึ่งเมืองถูกทิ้งร้าง ต่อมามีการกลับเข้ามาใช้งานพื้นที่อีกครั้ง และโบราณสถานภายในเมืองอาจมีการบูรณะเรื่อยมาเมื่อเกิดความเสียหายหรือชำรุด สมัยอยุธยาตอนปลาย พบโบราณสถานกระจายตัวใกล้กับแม่น้ำเพชรบุรีทางด้านทิศตะวันตก ลงมาทิศใต้ตามแนวคูคลองวัดเกาะยาวไปจนถึงด้านทิศตะวันออกของเมือง พบว่าโบราณสถานส่วนใหญ่กระจายตัวอยู่ใกล้แหล่งน้ำ หลักฐานทางโบราณคดีที่พบส่วนใหญ่ในสมัยนี้ เช่น เสมา พระพุทธรูป ภาพจิตรกรรม การใช้งานพื้นที่สันนิษฐานว่ามีการตั้งชุมชนบ้านเรือนรอบ ศาสนสถานหลายแห่ง ๆ โดยมีศาสนสถานเป็นศูนย์กลางของชุมชน