การศึกษาสภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ในแหล่งโบราณคดีออบหลวง ตำบลหางดง อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทางธรณีสัณฐาน สภาพทางภูมิศาสตร์ และแหล่งทรัพยากรธรรมชาติที่ส่งผลต่อปัจจัยในการเลือกพื้นที่ตั้งถิ่นฐานของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ในแหล่งโบราณคดีออบหลวง โดยขอบเขตของสถานที่ใช้ในการศึกษาเลือกศึกษาจากบริเวณที่พบหลักฐานทางโบราณคดีภายในอุทยานแห่งชาติออบหลวง ตำบลหางดง อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ คือ 1) ผาช้าง หรือ เพิงผาช้าง 2) ลานตะพักทางทิศตะวันออกของออบหลวง 3) หลุมฝังศพ หมายเลข 1 และ 4) หมู่บ้านออบหลวง วิธีการศึกษาที่เลือกในการดำเนินการวิจัยทางผู้วิจัยเลือกทำการศึกษาและรวบรวมข้อมูลจากเอกสารการศึกษาค้นคว้าที่มีความเกี่ยวข้องกับแหล่งโบราณคดีออบหลวง ดังนี้ 1) การศึกษาลักษณะทางธรณีสัณฐาน สภาพภูมิศาสตร์ และแหล่งทรัพยากรธรรมชาติในแหล่งโบราณคดีออบหลวง 2) การศึกษาข้อมูลและหลักฐานทางโบราณคดีที่พบในแหล่งโบราณคดีออบหลวง และ 3) การศึกษาข้อมูลทางภูมิศาสตร์และหลักฐานทางโบราณคดีที่พบในแหล่งโบราณคดีอื่นๆ ในแอ่งที่ราบเชียงใหม่-ลำพูน ร่วมกับศึกษาและรวบรวมแผนที่ในพื้นที่ศึกษาที่มีความเกี่ยวข้อง และทำการสำรวจภาคสนามภายในแหล่งโบราณคดีคดีออบหลวง ผลการวิจัยพบว่า 1.ลักษณะทางธรณีสัณฐานที่มีความแตกต่างกัน ส่งผลให้ปรากฏหลักฐานในการใช้งานพื้นที่ที่มีความแตกต่างกัน ซึ่งอาจจะเป็นผลเนื่องมาจากจุดประสงค์ของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่แห่งนั้น หรือตามพัฒนาการของรูปแบบวิถีการดำรงชีวิตของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่มีความเปลี่ยนแปลงไปตามแต่ละช่วงเวลาต่างๆ 2.สภาพแวดล้อมสำคัญที่ส่งผลให้เกิดการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ทั้งภายในแหล่งโบราณคดีออบหลวงและแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในแอ่งที่ราบเชียงใหม่ - ลำพูนแห่งอื่นๆ คือ การเลือกตั้งถิ่นฐานบนพื้นที่สูง การมีแหล่งน้ำไหลผ่าน และเป็นบริเวณที่มีแหล่งทรัพยากรทางธรรมชาติอยู่อย่างหลากหลาย