การประเมินศักยภาพของวีธีการวัดกระดูก เพื่อจำแนกกระดูกส่วนลำตัวของสัตว์ในวงศ์วัวและกวาง จากแหล่งโบราณคดี ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

Abstract

เอกสารการศึกษาเฉพาะบุคคลฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและพัฒนาชุดวิธีการวิเคราะห์ทางมอร์โฟเมตริกเพื่อใช้ในการจำแนกกระดูกส่วนลำตัวของสัตว์ในวงศ์วัวและกวาง ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จากหลักฐานกระดูกสัตว์จากแหล่งโบราณคดีในประเทศไทย ตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษานี้มาจากคอลเลกชันกระดูกของพิพิธภัณฑ์ในยุโรป ได้แก่ ปารีส เบอร์ลิน มิวนิก และบรัสเซลส์ ซึ่งเก็บรวบรวมโดยนักธรรมชาติวิทยาในช่วงศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20 จากประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เช่น ประเทศเวียดนาม ประเทศลาว ประเทศกัมพูชา และประเทศไทย ตัวอย่างที่รวบรวมได้มีจำนวนรวมทั้งสิ้น 121 ชิ้น ครอบคลุมกลุ่มสัตว์สำคัญ เช่น กระทิง วัวแดง ควายบ้าน กวางป่า ละองละมั่ง และเก้ง รวมถึงตัวอย่างกระดูกจากแหล่งโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ได้แก่ เขาตาพราย โคกพนมดี และถ้ำหมอเขียว กระดูกที่นำมาศึกษาทั้งหมดเป็นกระดูกจากสัตว์ที่โตเต็มวัยทั้งตัวผู้และตัวเมีย ศึกษาด้วยวิธีการวัดตามการอ้างอิงของ Driesch (1976) และการวิเคราะห์คำนวณค่าอัตราส่วน(สำหรับการวัดสองค่า) และการวิเคราะห์หลายตัวแปร (สำหรับการวัดมากกว่าสองค่า) ผลการวิเคราะห์พบว่าการจัดกลุ่มตามขนาดในเบื้องต้นช่วยลดการทับซ้อนในระดับหนึ่งและช่วยระบุแนวโน้มของกระดูกจากแหล่งโบราณคดีว่ามีความใกล้เคียงกับชนิดไหนในกลุ่มตัวอย่าง เมื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของการคำนวนอัตราส่วนและการวิเคราะห์หลายมิติแสดงให้เห็นว่าการคำนวนอัตราส่วนได้ผลดีในกรณีที่กระดูกมีลักษณะทางสัณฐานวิทยาที่เด่นชัด ขณะที่วิธีการวิเคราะห์หลายมิติมีความแม่นยำมากกว่าในกรณีที่ข้อมูลมีความทับซ้อนหรือขนาดใกล้เคียงกัน ดังนั้นการเลือกใช้แต่ละวิธีจึงขึ้นอยู่กับปริมาณข้อมูลและอาจพิจารณาใช้ร่วมกันทั้งสองวิธีเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำมากยิ่งขึ้น