อิทธิพลจีนที่ปรากฏภายในหมู่พระมหามณเฑียรและบริเวณใกล้เคียง ในรัชกาลที่ 1 – 4

Abstract

การติดต่อค้าขายกับจีนมาอย่างยาวนาน เป็นใบเบิกทางที่ทำให้ชาวจีนเดินทางเข้ามา ค้าขายกับสยามอย่างต่อเนื่อง กอปรกับการย้ายถิ่นฐานของชาวจีนใต้บางส่วนที่หลีกหนีความอดอยากและความยากลำบาก ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เกิดการอพยพย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานภายในชุมชนชาวสยาม และส่งผลให้รูปแบบงานศิลปกรรมจีนที่ปรากฏในหมู่พระมหามณเฑียรและบริเวณใกล้เคียงในรัชกาลที่ 1 – 4 ปรากฏอิทธิพลงานศิลปกรรมจีนค่อนข้างเด่นชัด โดยเฉพาะงานศิลปะแบบจีนพื้นถิ่นทั้งห้ากลุ่มภาษาที่แม้ว่ารูปแบบงานศิลปกรรมจีนที่ปรากฏนั้นจะอยู่ในฐานะขององค์ประกอบรอง กล่าวคือ ไม่มีความโดดเด่นเท่าที่ควรและมักถูกงานศิลปกรรมไทยกลบความเป็นจีนไปจนหมด อย่างไรก็ตาม การปรับประยุกต์ใช้ดังกล่าวก็ยังสะท้อนให้เห็นถึงการยอมรับงานศิลปะ วัฒนธรรม คติความเชื่อจากจีนได้เป็นอย่างดี โดยเป็นผลมาจากความชื่นชอบและสนับสนุนในงานศิลปกรรมจีนของพระมหากษัตริย์ไทยตั้งแต่รัชกาลที่ 1 – 4 รวมไปถึงเหล่าชนชั้นนำชาวสยาม ทำให้งานศิลปกรรมจีนเฟื่องฟูและเป็นที่นิยม พร้อมกับแพร่หลายทั้งในวัดและวังไปจนถึงรัชกาลที่ 4 ก่อนจะถูกแทนที่ด้วยงานศิลปกรรมแบบตะวันตกและหมดความนิยมลงในรัชกาลที่ 5