“กุลสตรี” ในโรงเรียนผู้หญิง : กระบวนการสร้างความเป็นผู้หญิงในโรงเรียนราชินี

Abstract

การศึกษากระบวนการสร้างความเป็นนกุลสตรีของโรงเรียนราชินีชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา นิยามคาว่า “กุลสตรี” ในทัศนะของโรงเรียนโดยศึกษาควบคู่ไปกับกระบวนการสร้างความเป็นกุลสตรีที่ ก่อให้เกิดความเป็นกุลสตรีในตัวนักเรียน อีกทั้งยังต้องการแสดงให้เห็นถึงการปรับตัวของกระบวนการสร้าง ความเป็นกุลสตรีของโรงเรียนที่เปลี่ยนไปท่ามกลางกระแสสังคมปัจจุบัน และผู้ศึกษาได้เลือกใช้แนวคิดเรื่องฮา บิทัสของปิแอร์ บูร์ดิเยอร์เพื่ออภิปรายผลของกระบวนการสร้างความเป็นกุลสตรีของโรงเรียนราชินี ทั้งนี้ ผลจากการศึกษาได้บ่งชี้ว่า กระบวนการสร้างความเป็นกุลสตรีของโรงเรียนได้ปฏิบัติการตั้งแต่ การคัดเลือกนักเรียนเข้าศึกษาโดยมีการประเมินจากพื้นฐานครอบครัวเป็นสิ่งแรก จากนั้นจึงเข้าสู่กระบวนการ ขัดเกลาให้เกิดอุปนิสัยของกุลสตรีตามทัศนะของโรงเรียนโดยผ่านการเรียนการสอนที่มุ่งเน้นเรื่องกริยา มารยาท โครงการส่งเสริมคุณลักษณะอันพึงประสงค์ต่างๆ รวมถึงการมีครูเป็นแบบอย่างให้กับนักเรียน ตลอดเวลาที่อยู่ในโรงเรียนอีกด้วย อย่างไรก็ตาม กระบวนการดังกล่าวไม่สามารถขัดเกลาให้นักเรียนทุกคนเป็นไปตามแนวทางที่ตั้งไว้ได้ โดยจะเห็นว่ามีนักเรียนบางส่วนที่มีการเล็ดลอดออกจากกระบวนการของโรงเรียนทั้งที่ยังเป็นนักเรียนอยู่หรือ เป็นศิษย์เก่าที่จบไปแล้วก็ตาม แต่อุปนิสัยบางประการยังคงมีแนวโน้มไปในทิศทางเดียวกันแต่จะต้องขึ้นอยู่กับ สถานการณ์ที่กระตุ้นให้บุคคลแสดงอุปนิสัยนั้นออกมา จึงอาจกล่าวสรุปได้ว่า การสร้างฮาบิทัสความเป็นกุล สตรีของโรงเรียนราชินีแม้จะมีส่วนในการปลูกฝังฮาบิทัสให้เป็นไปในทิศทางเดียวกันแต่ฮาบิทัสในตัวบุคคลเกิด จากการเรียนรู้และปฏิบัติซ้าๆ ดังนั้นสภาพแวดล้อมรอบตัวบุคคลจึงมีผลอย่างยิ่งในการสร้างฮาบิทัส