แนวทางพัฒนาพิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษาโรงเรียนเทพศิรินทร์

Abstract

พิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษาโรงเรียนเทพศิรินทร์ เริ่มเปิดให้บริการตั้งแต่ พ.ศ. 2555 รวม ระยะเวลากว่า 3 ปี แต่ยังไม่มีการประเมินผลการดําเนินงานสัมฤทธิ์ผลตามวัตถุประสงค์การดําเนินงานภายใต้วิสัยทัศน์ของการเป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต และเป็นแหล่งการเรียนรู้ ทางประวัติศาสตร์ของโรงเรียนเทพศิรินทร์ ผู้ศึกษาจึงมีวัตถุประสงค์ในการศึกษาสภาพการดําเนินงานที่ผ่านมาของพิพิธภัณฑ์ โดยประยุกต์การประเมินผลโครงการตามแบบซิปโมเดล(CIPP Model) ซึ่งเป็นวิธีประเมินผลการดําเนินงานด้านต่างๆได้ อย่างรอบด้าน สู่การสร้างแบบสอบถามอันเป็นเครื่องมือในการวิจัยในครั้งนี้ แบบสอบถามเป็นการศึกษาจากกลุ่มตัวอย่าง 3 กลุ่ม ได้ แก่ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องตามการบริหารจัดการของโรงเรียนเทพศิรินทร์ นักเรียนเทพศิรินทร์ และบุคคลทั่วไป ซึ่งประเด็นคําถามประกอบด้วยด้านการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์ องค์ประกอบเกื้อหนุนในการดําเนินงานพิพิธภัณฑ์ กระบวนการดําเนินงาน และการให้บริการทางการศึกษา ตลอดจนการเสนอแนวทางพัฒนาพิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษาโรงเรียนเทพศิรินทร์ต่อไป ผลการศึกษา พบว่า การดําเนินงานพิพิธภัณฑ์ ที่ผ่านมาประสบปัญหาในประเด็นต่าง ๆ ได้ แก่ 1. การขาดส่วนร่วมทั้งผู้ มีส่วนเกี่ยวข้องตามการบริหารจัดการของโรงเรียน และนักเรียน ซึ่งสะท้อนถึง การขาดความสนใจในบทบาทหน้าที่ของงานพิพิธภัณฑ์ 2. จํานวนบุคลากรพิพิธภัณฑ์ ไม่เพียงพอ 3. การประชาสัมพันธ์ ข่าวสารความเคลื่อนไหว และข้อมูลเกี่ยวกับพิพิธภัณฑ์ โรงเรียนที่ยังไม่ทั่วถึง 4. เพิ่มประสิทธิภาพการดําเนินงานของนักเรียนภายในชุมนุม 5. การจัดกิจกรรมทางการศึกษาที่ไม่หลากหลาย และ 6. การใช้ประโยชน์จากพิพิธภัณฑ์ในด้านการศึกษายังไม่ปรากฎเป็นรูปธรรม ผู้วิจัยได้เสนอแนวทางพัฒนาพิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษาโดยใช้กรอบแนวคิดการมีส่วนร่วม แนวคิดการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์ แนวคิดพิพิธภัณฑ์ กับการประชาสัมพันธ์แนวคิดพิพิธภัณฑ์ กับ การศึกษา กรณีศึกษาการดําเนินงานร่วมกันของนักเรียนในรูปแบบชุมนุม แนวคิดการจัดแสดงภายใน พิพิธภัณฑ์ สู่การเสนอแผนงานทั้งหมด 5 แผน ที่สามารถพัฒนาการดําเนินงานต่างๆของพิพิธภัณฑ์ให้ มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ได้ แก่ 1. เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจสู่การมีส่วนร่วมในงานพิพิธภัณฑ์ 2. สรรหาอาสาสมัครพิพิธภัณฑ์ 3. พัฒนาประสิทธิภาพในงานประชาสัมพันธ์ของพิพิธภัณฑ์ 4. การจัดเก็บข้อมูลเนื้อหาเกี่ยวกับโรงเรียนเทพศิรินทร์ 5. การดําเนินงานร่วมกันของนักเรียนภายใต้ชุมนุมคนรักพิพิธภัณฑ์

Debsirin Educational Museum has opened to the publicsince 2012. For over three years, its performance has not yet reviewed or evaluated following its vision "To be a living museum and historical learning center." This research aims at studying the museum processes by applying CIPP Model paradigm which is quite well completely project evaluation method. The research tool is questionaire distributed to three sampling groups: personnel under Debsirin School’s management, Debsirin students and visitors. The questions are involved with management, museum processing elements, museum process and educational services. The study revealed some problems of the establishment as follows 1. Nonengagement of personnel under the school’s management and students 2. Lacking museum workers 3. Insufficient museum public relation 4. Inefficient performance of student activity club 5. Very limited educational activities and 6. Underused for educational purposes. The researcher posed 5 development plans for solving some contextual problems and enhancing some effective processes from opinions expressed museum management, museum public relation and education in museum. The plans consist of 1. To promote participation among those concerned 2. To search for some volunteers 3. To strengthen museum public relation activities 4. To promote "working together" scheme of the museum lovers student club