การจัดการพิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก

Abstract

การศึกษาเรื่อง การจัดการพิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก (Management of Bangkok Folk’s Museum)นี ้ เป็ นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) มุ่งเน้นศึกษาความเป็ นมาและ การจัดการพิพิธภัณฑ์ชาวบางกอกเพื่อเสนอแนวทางการจัดการที่เหมาะสมและยั่งยืน พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอกเริ่มแรกเป็นพิพิธภัณฑ์เอกชน ตั้งอยู่บนถนนเจริญกรุง 43 ได้รับการก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2535 โดยอาจารย์วราพร สุรวดี ในพื้นที่และบ้านของอาจารย์ด้วยทุนทรัพย์ และบริหารจัดการด้วยใจรัก เสียสละ มีวิสัยทัศน์และมุ่งมั่นสูง นับเป็นพิพิธภัณฑ์แห่งแรกและแห่งเดียวในกรุงเทพมหานครที่จัดแสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตของชนชั้นกลางหรือคหบดีของชาวบางกอกย่าน บางรัก และเรียกชื่อพิพิธภัณฑ์นี ้ว่า “พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก” ต่อมาใน พ.ศ. 2546 อาจารย์วราพร ได้ มอบโอนพิพิธภัณฑ์นี้ทั้งที่ดินและและอาคารต่างๆให้ แก่กรุงเทพมหานคร โดยที่ทาง กรุงเทพมหานครยังคงอนุญาตให้อาจารย์พักอาศัยอยู่ต่อไปและมีการเรียกชื่อพิพิธภัณฑ์นี้ใหม่ว่า “พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตบางรัก” เนื่องจากเป็นการเข้าสู่โครงการพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น เขตต่างๆ ในกรุงเทพมหานครที่กำลังจัดทำในหลายเขตขณะนั้น แต่โดยทั่วไปแล้วยังนิยมเรียก พิพิธภัณฑ์นี้ว่า “พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก” เช่นเดิม เมื่อกรุงเทพมหานครได้รับโอนพิพิธภัณฑ์ฯ แล้ว ได้ดำเนินการจัดทำนิทรรศการเกี่ยวกับความเป็นมาและพัฒนาการย่านบางรักเพิ่มขึ้นด้วย จากการศึกษาพบว่า ภายใต้การบริหารการจัดการพิพิธภัณฑ์ชาวบางกอกของ กรุงเทพมหานครส่งผลดีทำให้พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอกได้รับงบประมาณสนับสนุนด้านการจ้าง บุคลากรและค่าใช้จ่ายด้านสาธารณูปโภค และมีงบประมาณสำหรับการจัดกิจกรรมซึ่งเป็นสิ่งที่ดี และสำคัญต่อการพัฒนาพิพิธภัณฑ์ฯ แต่ต่อมาได้ถูกตัดงบไปในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ในขณะเดียวกันก็มีปัญหาหลายประการทั้งทางด้านการบริหารจัดการ การจัดกิจกรรม การดูแลรักษาความสะอาด และการจำหน่ายสินค้าที่ระลึก อันเกิดจากสาเหตุหลักคือ การบริหารงาน การเบิกจ่ายงบประมาณ ตามระบบราชการและที่สำคัญสำนักงานเขตบางรักยังไม่ตระหนักและเข้าใจถึงงานพิพิธภัณฑ์เท่าที่ ควรเนื่องจากภารกิจของเขตบางรักที่มีมากมาย ดังนั้นเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดจึงควรมีการจัดตั้ง เป็นหน่วยงานบริหารจัดการร่วมกันเพื่อกำหนดแผนพัฒนา ระยะเวลาดำเนินงานพิพิธภัณฑ์อย่างมี เป้าหมายและชัดเจน ควรพัฒนาและส่งเสริมบุคลากรของกรุงเทพมหานครที่จะมาดูแลงาน พิพิธภัณฑ์นี ้ให้มีความรู้ ความเข้าใจ ต้องสร้างความร่วมมือกับเครือข่ายระหว่างพิพิธภัณฑ์ต่างๆ เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และร่วมมือกัน อันจะช่วยนำพาพิพิธภัณฑ์ชาวบางกอกแห่งนี้ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของสังคมต่อไปอย่างยั่งยืน

This study on Management of Bangkok Folk’s Museum was qualitative research. It aimed to study the background and management of Bangkok Folk’s Museum to propose the approaches to suitable and sustainable management. Bangkok Folk’s Museum located at Charoen Krung Road, Soi 43 initially was a privatemuseum and established in 1992 by Ms. Waraporn Surawadee. Bangkok Folk’s Museum was established in the area of her house by her funds and fond, sacrificial and ambitious management. Bangkok Folk’s Museum is the first and only one museum in Bangkok that reflects the lifestyle of the middle class or wealthy residents of Bang Rak district in Bangkok. This museum was called “Bangkok Folk’s Museum”. Later in 2003, Ms. Waraporn transferred her museum, land and buildings to Bangkok. The Bangkok Metropolitan Administration allowed her to continue staying here. It name was changed to “BMA local museum of “Bang Rak” district”. This new name reflects the establishment of project of local museums in various districts in Bangkok. But generally, people know it as “Bangkok Folk’s Museum”. After the museum was transferred to Bangkok Metropolitan Administration, the exhibition on the history and development of Bang Rak district has been promoted. The results of this study showed that the management of Bangkok Folk’s Museum leads to the budget support in terms of staffing, utilities cost, and activities that are important to the museum development. Meanwhile, there are many problems in terms of management, activities, cleanliness, and souvenir sales. The main causes of problems are ineffective management, and bureaucratic budget management. More importantly, Bang Rak District Office lacks understanding and awareness of effective museum management due to its own plentiful missions and tasks. Thus, to achieve maximum benefit, an agency should be established for managing the museum, determining development plan, implementing the plan as target. Moreover, the knowledge and understanding of Bangkok Metropolitan Administration’s personnel should be developed and promoted to manage the museum, collaborate with network of museums in order to exchange knowledge and cooperation, which sustainably develop Bangkok Folk’s Museum as the learning resource for the society.