นิเวศวิทยาวัฒนธรรมซึ่งสัมพันธ์กับภูมิทัศน์สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในชุมชนริมคลองรางจระเข้ อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

Abstract

งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาภูมิทัศน์สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นที่ความสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมชุมชนริม คลองจระเข้ อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในประเด็นที่คนในชุมชนปรับตนเองและสภาพแวดล้อมผ่านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเพื่อการดำรงชีพ ในชุมชนแห่งนี้มีความหลากหลายทางศาสนา ได้แก่ ชาวพุทธ ชาวไทยคริสตังเชื้อสายเวียดนาม และชาวไทยมุสลิมจนเรื่องการท่องเที่ยวแบบโฮมสเตย์ที่เริ่มเข้ามามีบทบาทในชุมชน ผลการศึกษาพบว่าสภาพแวดล้อมอันเนื่องจากคลองและฤดูน้ำหลากที่สัมพันธ์กับสิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์ ส่งผลเป็นปัจจัยหลักในการดำรงชีพ ได้แก่ การทำนา การประมง และพืชผักน้ำ โดยทำการผสมผสานความเชื่อทางศาสนาของแต่ละกลุ่มเข้ากับวิถีชีวิต วิถีดังกล่าวส่งผลต่อรูปแบบสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ในการใช้พื้นที่ทำกิจกรรมการดำรงชีพต่างๆ ในช่วงเวลาที่สัมพันธ์กับฤดูกาล ได้แก่ การวางผังบริเวณสวนล้อมบ้านและการใช้ประโยชน์จากธรรมชาติ โดยสัมพันธ์เป็นกลุ่มเครือญาติ การยกใต้ถุนเรือน และรายละเอียด ระบบโครงสร้างทางสถาปัตยกรรมสื่อถึงภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ความสัมพันธ์ กับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ สภาพแวดล้อมมีอิทธิพลเหนือความเชื่อและความแตกต่างทางศาสนาอย่างสิ้นเชิง และ สามารถเป็นทุนทางสังคมที่ส่งเสริมให้คนในท่องถิ่นและผู้เยี่ยมเยือนได้แลกเปลี่ยนเรียนรู่ซึ่งกันและกันเพื่อความรักแคงามเข้าใจกัน

The purpose of this research is to study landscape and vernacular architecture at Klong Rang Ja Ra Kae community, Phra Nakorn Sri Ayutthaya in terms of how the locals adjust themselves and their surroundings by vernacular architecture. With a wide variety of religious backgrounds-Buddhism, Christianity ad Muslim people have been constructing and renovation their living habitats with an attempt to retain their own identity which has been passing down from generation to generation Unit an emergence of capitalism cultural ecology becomes a new and attractive tourist destination a new tourist attraction and starts to play its role in the community. The result of this study reveals that the environment which has canals and flood is having a major effect on people ways of life For example by having water supply from irrigation people switch from using local rice breed to commercial rice breed in doing paddy farming fishery and aquatic vegetables become a major economy of the community These ways of living have greater influence on vernacular architectural style founded in the area In this regard the used of a house space in order to do daily activities people have a house structured surrounded with greenery garden designing a house space in order to do daily from nature people have a house structure surrounded with greenery garden designing a house on elevated poles with open ground floor which is suitable for flooded season and construct a pier connected the canals to the hose This reflects the local wisdom between nature and architecture. Even though there are great differences in religions and beliefs in the community what is more important is a greater awareness of how the environment which affects people lives has influence on the vernacular architecture Such awareness will enable people both the locals and visitors to exchange information and learn more about each other This will help to promote a better understanding as well as harmony among people.