แนวโน้มผลกระทบของรถไฟฟ้าสายสีแดงต่อการลดปริมาณในการใช้รถยนต์ส่วนตัว : กรณีศึกษาชุมชนที่พักอาศัยบริเวณรอบสถานีรถไฟฟ้ารังสิต

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการเดินทางของคนในชุมชนบริเวณรอบสถานีรถไฟฟ้าของโครงการรถไฟฟ้าสายสีแดง (บางซื่อ-รังสิต) โดยเป็นการศึกษาแนวโน้มการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเดินทางเมื่อมีรถไฟฟ้าเกิดขึ้น และศึกษาถึงระยะทางของการเดินเท้าที่เหมาะสมของคนในชุมชน โดยสมมุติฐานของงานวิจัยคือหากมีเส้นทางรถไฟฟ้าเกิดขึ้นและผ่านยังบริเวณรอบ ๆ ที่พักอาศัยแล้วประชากรในพื้นที่ศึกษาจะหันมาใช้บริการรถไฟฟ้าแทนการใช้รถยนต์ สวนตัว และจะเดินทางจากแหล่งที่พักอาศัยมายังสถานีรถไฟฟ้าด้วยการเดินเท้าในระยะทางการเดินเท้าที่เหมาะสม การวิจัยนี้ได้ทำการกำหนดพื้นที่ศึกษาเพื่อมาทำการเปรียบเทียบพฤติกรรมการเดินทางของคนในชุมชน โดยเลือกชุมชนรัตนโกสินทร์ซึ่งอยู่ติดกับสถานีรถไฟฟ้ารังสิต จากนั้นจึงใช้ ระยะทางเป็นตัวกกำหนดพื้นที่ศึกษาและแบ่งพื้นที่ศึกษาออกเป็น 3 ส่วน คือ พื้นที่ศึกษาที่ 1 มี ระยะทางการเดินเท้าไม่เกิน 400 เมตร พื้นที่ศึกษาที่ 2 มีระยะทางการเดินเท้า 400-600 เมตร และ พื้นที่ศึกษาที่ 3 มีระยะทางการเดินเท้าตั้งแต่ 600 เมตร ขึ้นไป โดยวัดระยะทางการเดินเท้าจากสถานีรถไฟฟ้าถึงพื้นที่พักอาศัย และนำพื้นที่ศึกษาทั้ง 3 พื้นที่มาทำการเปรียบเทียบเพื่อศึกษาความแตกต่างของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเดินทาง และเพื่อหาระยะทางการเดินเท้าที่เหมาะสมของคนในชุมชน โดยใช้วิธีการเก็บข้อมูลจากแบบสอบถาม ผลการวิเคราะห์สรุปได้ว่า เมื่อมีรถไฟฟ้าเกิดขึ้นบริเวณชุมชนที่พักอาศัย ประชากรในพื้นที่ศึกษาจะใช้หรืออาจจะใช้รถไฟฟ้าแทนการใช้รถยนต์ส่วนตัว ทั้งนี้จะขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการเดินทาง และการเข้าถึงสถานีรถไฟฟ้าในระยะทางการเดินเท้าที่เหมาะสม โดยระยะทางการเดินเท้าที่เหมาะสมสำหรับประชากรในชุมชนนี้คือระยะทางประมาณ 400 เมตร นอกจากนี้แล้ว ปัจจัยทางกายภาพที่มีผลต่อการเลือกที่จะเดินเท้าของประชากรในพื้นที่ศึกษาได้แก่สภาพอากาศ และความร่มรื่นของต้นไม้ คุณภาพของทางเท้าและแสงสว่างในยามค่ำคืน

The purpose of this research is to study the travel behaviors of residents in a community adjacent to a station of the Red Line Commuter Project (Bangsue-Rangsit) of the Bangkok Elevated Road and Train System (BERTS). The research focuses are on their travel behavioral changes when the mass transit is available around their vicinities, and on their proper walking distance. The hypotheses are that, given the availability of the mass transit, residents will use its service in replacement of their automobile usages, and that they will also walk to the transit station within their proper walking distance. Rattanakosin community, a community adjacent to Rangsit Station, is chosen for the study due to its size and location. Later, three study areas within this community are located according to their distances to the transit station. The first area is to be within 400 meters of the station. The second area is then set between 400 and 600 motors away from the station with the third to be further than 600 meters from it. The questionnaire surveys are conducted in the three study areas to compare their travel behavioral changes due to the availability of the mass transit, and to also find the proper walking distance of the residents. The result reveals that, given the availability of the mass transit, residents in the study areas will use its service: although, the likelihood of their usages depends largely on their destinations and the distance between their homes and the transit station. The result also shows that the proper walking distance of residents in the study areas is around 400 meters. Finally, the findings suggest that the most influential physical factors for a suitable walking condition are weather condition and sidewalk condition including its shadiness and sufficient lighting.