โครงการออกแบบสภาพแวดล้อมภายในที่ได้แนวคิดจากการศึกษาระบบนิเวศป่าชายเลน

Abstract

การศึกษาระบบนิเวศป่าชายเลนนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเรียนรู้องค์ประกอบของสิ่งต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ทำให้ทราบถึงกระบวนการทางนิเวศที่มีองค์ประกอบความสัมพันธ์เป็นวัฏจักร ไม่มีสิ่งมีชีวิตใดสามารถอยู่ได้โดยปราศจากสิ่งแวดล้อม สิ่งมีชีวิตล้วนมรความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันตั้งแต่หน่วยเล็กจนถึงใหญ่ ทั้งในแง่พลังงาน การดำรงชีวิตและการพึ่งพาอาศัยร่วมกันอย่างสมดุลย์ โดยการศึกษาระบบนิเวศป่าชายเลนนี้ได้มีขอบเขตการศึกษาที่ป่าชายเลนอ่าวมหาชัยฝั่งตะวันออก ของจังหวัดสมุทรสาคร ที่ซึ่งประสพปัญหาจากระบบนิเวศที่เสื่อมโทรม จากกิจกรรมเพื่อปากท้องของชุมชนที่ขาดการตระหนักถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทำให้ความอุดมสมบูรณ์ของห่วงโซ่ระบบนิเวศป่าชายเลนได้หายไป ส่งผลกระทบทางตรง และทางอ้อมแก่ชุมชนเป็นอย่างมาก อีกทั้งสภาวะสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันที่เปลี่ยนแปลงไป ภัยธรรมชาติต่าง ๆ ที่ทวีความรุนแรงมากขึ้น ที่ช่วยซ้ำเติมปัญหาต่าง ๆ ให้รุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ และมนุษย์ก็มีส่วนสำคัญต่อความเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติอย่างปฏิเสธไม่ได้ โดยจากการศึกษาพบว่าภายในชุมชนมีความตระหนักและรับรู้ถึงปัญหาที่เกิดขึ้นต่อระบบนิเวศป่าชายเลนในพื้นที่และได้ดำเนินการแก้ไขด้วยตัวเองบ้างบางส่วน แต่ก็ยังเป็นการแก้ไขในเชิงการป้องกันหรือรับมือเพียงด้านเดียว แนวทางการออกแบบจึงมีแนวคิดการจัดตั้งศูนย์พัฒนาสภาพแวดล้อมป่าชายเลนขึ้น เพื่อเป็นศูนย์กลางของชุมชยในการขับเคลื่อนกิจกรรมต่าง ๆ ภายในชุมชน อีกทั้งแผน ฟื้นฟู อนุรักษ์ พัฒนา ที่เป็นแผนการพลิกฟฟื้นระบบนิเวศในชุมชนด้วยแนวคิดการใช้ธรรมชาติในการแก้ปัญหา ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับการวางผังเมืองที่มีความสัมพันธ์ระหว่างวิถีชีวิตชุมชนและระบบนิเวศให้สามารถหมุนเวียน สอดคล้องซึ่งกันและกัน โดยมีการแบ่งพื้นที่ในการทำกิจกรรมให้เหมาะสมและสร้างกำแพงธรรมชาติชายฝั่ง ที่จะช่วยเพิ่มผลผลิตทางอ้อมต่อการประกอบอาชีพของชุมชนได้มากขึ้น การแก้ปัญหาระบบนิเวศป่าชายเลน ต้องอาศัยความร่วมมือของชุมชนในพื้นที่ รายได้ภายในชุมชนมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ต่อการร่วมมือดำเนินการ แนวคิดการออกแบบจึงสร้างการเชื่อมโยงระหว่างกิจกรรมของชุมชนและออกแบบสภาพแวดล้อมภายในโฮมสเตย์ ภายต้าสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ที่เกื้อกูลกับระบบนิเวศป่าชายเลน และส่งเสริมรายได้ทางอ้อมให้กับชุมชน เพื่อเป็นการสร้างความสัมพันธ์ในวิถีชีวิตและฟื้นฟูระบบนิเวศป่าชายเลนไปพร้อม ๆ กัน

The aim of this study is research the interrelationship between human and his environment in according to the cycle of the ecological process. The field of study of mangrove area at the Eastern seaside of Samutsakorn which is cause by the irresponsible and unconscious daily behaviors. The direct impact, in one hand, is on the fertility of the ecological system which, in the another hand, has return the impact to the community. Combining with the climate change caused by the global warming, this causes higher sea level and the more tragic catastrophe all over the globe. Undeniable, human being’s ignorance is one of the cause accelerates the global tragedy. The study shows that the local awareness and consciousness on the mangrove ecological system attempts to fix their problem. The idea is to establish the mangrove environmental development center is to work as the community center to improve the area by integrating the strategic process of revitalization, conservation and development along with the urban planning to create the sustainable wah of living. The process includes the activity zoning and creates the natural sea barrier to make the more productive agricultural activities. The solution for the mangrove ecological system cannot be achieved without the help of the local, so the design concept should not only base on design principles but also the proper interactions between the local of living, the new activities paralled to the ecological system. With this concern, the ecological system can be improved along with the new activity, such as the same direction.