https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/1028 Mon, 07 Sep 2026 22:07:50 GMT 2026-09-07T22:07:50Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/29581 A study of Chronicle plays of Prince Narathippraphanphong as a historical genre; การศึกษาบทละครพงศาวดาร พระนิพนธ์ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ในฐานะวรรณคดีประวัติศาสตร์ จตุธรรม แซ่ลี้ This thesis aims to study the composition of seventeen chronicle plays by Phrachao Boromwongther Krom Phra Narathippraphanphong, Prince Narathippraphanphong, and their role as pieces of historical literature and the relationship between chronicle plays and the social context of the reign of King Chulalongkorn. The finding indicates that the Prince composed chronicle plays by producing content, which involves the technique in selecting incidents and adding new episodes. These techniques make the historical content of the chronicles harmoniously connected with the new content arising from the dramatist’s perspective. The dramatist also used the literary techniques by utilizing the naming of dramas, building plot structures on historical accounts, creating characters and settings, as well as combining the words from the chronicles with the language style of literature and in the use of poetical form. All these techniques make this kind of drama historical literature whose plots are taken from chronicles and presented in an entertaining and colourful way to engage audience’s attention.  All in all, it had never happened before that stories taken from chronicles, particularly Thai chronicles, had been presented in the form of drama. Also, chronicle dramas were the kind of literary works that the King was involved with in writing and publicizing. The fact that the dramas were added with contents to emphasize nationalism and governance and their performance was influenced by the Western style relates them to the historical context of the reign of King Chulalongkorn. They were thus connected with the promotion of an awareness of nationalism and were involved in the presentation of national prosperity through Western-style dramas. Thai chronicle plays are thus a body of knowledge in history and literature, whose role is in line with King Chulalongkorn’s policy of establishing and developing the country’s security to ensure that it remained safe from Western colonization.; วิทยานิพนธ์เล่มนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประกอบสร้างบทละครพงศาวดาร พระนิพนธ์ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ จำนวน 17 เรื่อง ในฐานะวรรณคดีประวัติศาสตร์ และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างบทละครพงศาวดารกับบริบททางสังคมในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผลการศึกษาพบว่า พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ทรงสร้างสรรค์บทละครพงศาวดาร ด้วยวิธีการประกอบสร้างทางด้านเนื้อหา ได้แก่ การเลือกเหตุการณ์ และการเพิ่มเนื้อหา วิธีการดังกล่าวทําให้ เนื้อหาทางด้านประวัติศาสตร์จากพงศาวดารเชื่อมโยงเข้ากันกับเนื้อหาใหม่ที่เกิดขึ้นจากทรรศนะของกวีได้อย่างมีเอกภาพ นอกจากนี้กวียังได้ใช้วิธีการประกอบสร้างทางด้านวรรณศิลป์ ได้แก่ กลวิธีการตั้งชื่อเรื่อง การสร้างโครงเรื่องจากเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ การสร้างตัวละคร การสร้างฉาก การผสมผสานถ้อยคําในพงศาวดารกับลีลาภาษาแบบวรรณคดี และกลวิธีทางฉันทลักษณ์ ซึ่งล้วนเป็นวิธีการที่ทําให้บทละครพงศาวดาร เป็นวรรณคดีประวัติศาสตร์ที่นําเอาเรื่องราวจากพงศาวดารมานําเสนอให้สนุกสนานและมีสีสันน่าติดตามได้ อย่างไรก็ดี การนำเรื่องราวในพงศาวดาร โดยเฉพาะพงศาวดารของไทยมานำเสนอในรูปแบบของบทละครยังไม่มีปรากฏมาก่อนในช่วงเวลาก่อนหน้านี้ ประกอบกับบทละครพงศาวดารเป็นกลุ่มวรรณคดีที่พระมหากษัตริย์ทรงมีส่วนร่วมในการประพันธ์และเผยแพร่ มีการเพิ่มเติมเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดเรื่องชาติและการเมืองการปกครอง อีกทั้งเป็นบทละครที่มีรูปแบบการแสดงที่ได้รับอิทธิพลมาจากชาติตะวันตก จึงทำให้บทละครพงศาวดารมีความสัมพันธ์กับบริบทการศึกษาประวัติศาสตร์ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เชื่อมโยงกับการการสร้างสำนึกเรื่องความเป็นชาติ และสัมพันธ์อยู่กับการแสดงความเจริญของชาติด้วยบทละครแบบตะวันตก บทละครพงศาวดารจึงเป็นองค์ความรู้ทางด้านประวัติศาสตร์และวรรณคดีหน่วยหนึ่ง ซึ่งทำหน้าที่สอดคล้องกับแนวพระบรมราโชบายของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในการสร้างความมั่นคงและพัฒนาชาติให้รอดพ้นจากการล่าอาณานิคมของชาติตะวันตก Thu, 01 Jan 0028 00:00:00 GMT https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/29581 0028-01-01T00:00:00Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/29580 Treatise in the reign of King Rama 3 : A study of the relationship between the treatise creation and society.; วรรณกรรมตำราเรียนในสมัยรัชกาลที่ 3 : การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการสร้างวรรณกรรมตำราเรียนและสังคม สายรุ้ง เพียรอนุรักษ์ This research aims to study the content, literary techniques of treatise during the reign of King Rama III and the relationship between treatise and the social context. The study examines 12 treatises, Cindamani; the edition of Somdetphramahasamanachaokromphra Paramanuchitchinorot, Cindamani; the edition of Krommaluang, Wongsathiratsanit, Prathom ko ka, Prathom ko ka had an, Pathommala, Sueakho Ko ka, Srisawat Wat, Kap Phra Chaisuriya, khamklornbanyaithamthiabduaitua ko kho, Tamra Chan Wannaphruet, Tamra Chan Mattraphruet and Plengyaokonlabod. The study shows that the content of Rama III-era treatise consists of 1) reading and writing principles 2) methods of poetic composition 3) guidelines for proper conduct and Buddhist teachings 4) various counting methods and 5) general knowledge. The literary techniques found in these treatises include non-content related literary devices and techniques relating to the lessons. The nature of the content and techniques differs from treatise before and after Rama III's reign in 4 key including authorship, readership, subject matter, and distribution. This highlights unique characteristics of Rama III-era treatises such as authorship from both inside and outside the royal court, including multiple authors, the emergence of treatises aimed specifically at children while those for adults maintained, the content emphasizing reading, writing and poetic principles alongside moral lessons, and a shift towards more public distribution. There is a relationship between Rama III-era treatise characteristics and the social context in 3 key areas, Western influence, religion and education, and economy and trade. Firstly, Western influence led to greater educational awareness, increased treatise production, with some Western-inspired content. Secondly, the promotion of Buddhism and education drove literacy efforts and treatise creation, while treatises helped propagate Buddhism. Thirdly, thriving commerce under Rama III fostered a new commercial elite who valued education and promoted social mobility through literacy as preparation for careers.; การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์. เพื่อศึกษาเนื้อหา กลวิธีการแต่งวรรณกรรมตำราเรียนใน สมัยรัชกาลที่ 3 และความสัมพันธ์ระหว่างวรรณกรรมตำราเรียนในสมัยรัชกาลที่ 3 กับบริบทสังคม โดยศึกษาจากวรรณกรรมตำราเรียนจำนวน 12 เรื่อง ได้แก่ จินดามณี ฉบับสมเด็จพระสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส จินดามณี ฉบับกรมหลวงวงษาธิราชสนิท ประถม ก กา ประถม ก กา หัดอ่าน ปฐมมาลา เสือโค ก กา ศรีสวัสดิ์วัด กาพย์พระไชยสุริยา คำกลอนบรรยายธรรมเทียบด้วย ตัว ก ข ตำราฉันท์วรรณพฤติ ตำราฉันท์มาตราพฤติและเพลงยาวกลบท ผลการศึกษาพบว่า เนื้อหา ของวรรณกรรมตำราเรียนในสมัยรัชกาลที่ 3 ประกอบไปด้วย 1. หลักการอ่านเขียน 2. การแต่ง คำประพันธ์ 3. แนวทางการปฏิบัติตนและหลักธรรม 4. เนื้อหาด้านวิธีการนับประเภทต่าง ๆ และ 5. เนื้อหาด้านความรู้รอบตัว ส่วนกลวิธีการแต่งที่พบในวรรณกรรมตำราเรียนในสมัยรัชกาลที่ 3 ประกอบด้วยกลวิธีทางวรรณศิลป์ที่ไม่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาที่สอนโดยตรงและกลวิธีที่สัมพันธ์กับเนื้อหา ที่สอน ลักษณะเนื้อหาและกลวิธีดังกล่าวมีความแตกต่างจากวรรณกรรมตำราเรียนในช่วงเวลา ก่อนหน้าและหลังจากสมัยรัชกาลที่ 3 ใน 4 ด้าน คือ ด้านผู้แต่ง ด้านผู้อ่าน ด้านเนื้อหา และด้าน การเผยแพร่ ซึ่งแสดงให้เห็นลักษณะเด่นของวรรณกรรมตำราเรียนในสมัยรัชกาลที่ 3 คือ การมีผู้แต่ง ทั้งจากในและนอกราชสำนัก รวมถึงมีผู้แต่งหลายคน การเริ่มมีตำราเรียนสำหรับเด็กโดยเฉพาะและ ยังคงมีตำราเรียนสำหรับผู้ใหญ่ การมีเนื้อหาที่เน้นการอ่านเขียนและวางบรรทัดฐานการแต่ง คำประพันธ์ควบคู่ไปกับคำสอน และการเริ่มเผยแพร่อย่างเป็นสาธารณะ ลักษณะของวรรณกรรม ตำราเรียนในสมัยรัชกาลที่ 3 มีความสัมพันธ์กับบริบททางสังคมใน 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการได้รับอิทธิพล จากตะวันตก ด้านพุทธศาสนาและการศึกษา และด้านเศรษฐกิจและการค้า โดยด้านที่ 1 ด้าน การได้รับอิทธิพลจากตะวันตกส่งผลให้ไทยมีความตื่นตัวทางการศึกษามากขึ้น มีการแต่งวรรณกรรม ตำราเรียนมากขึ้น รวมถึงมีเนื้อหาบางส่วนที่ได้รับอิทธิพลจากการศึกษาแบบตะวันตกด้วย ด้านที่ 2 ด้านการส่งเสริมพุทธศาสนาและการศึกษา ทำให้เกิดการส่งเสริมการศึกษาและการสร้างวรรณกรรม ตำราเรียน พร้อมกับที่วรรณกรรมตำราเรียนมีบทบาทในการสืบทอดพระพุทธศาสนาและด้านที่ 3 ด้านเศรษฐกิจและการค้า พบว่าการค้าในรัชกาลที่ 3 รุ่งเรืองมาก ชนชั้นนำกลุ่มใหม่ให้ความสำคัญกับ การศึกษาและส่งเสริมแนวคิดที่ว่าความสำเร็จในชีวิตเกิดได้ด้วยการศึกษาโดยเน้นไปที่การอ่านออก เขียนได้เพื่อเป็นพื้นฐานในการประกอบอาชีพ Thu, 01 Jan 0028 00:00:00 GMT https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/29580 0028-01-01T00:00:00Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/29579 The Reprimand in the early Rattanakosin tale literature(King Rama 1-3); การบริภาษในวรรณคดีประเภทนิทานสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (รัชกาลที่ 1-3) พีรเดช ภูศรี This study aimed to investigate the linguistic strategies of reprimand in tale literature from the early Rattanakosin period, to compare these strategies based on the relational factors between speaker and listener, and to examine the cultural reflections of reprimands in this literary genre. Data were collected from 17 tales written during the reigns of King Rama I to III that included utterances of reprimand. A total of 671 utterances were analyzed. The primary theoretical framework for this analysis included Speech Acts theory, the concept of Verbal Irony, the concept of Metaphor, and the concept of speaker-listener relationships. The findings revealed that characters in tale literature from the early Rattanakosin period utilized a total of 11 linguistic strategies for reprimand, ranked in order of frequency as follows: 1) using negatively connoted words, 2) employing Verbal Irony, 3) issuing commands to perform or cease certain actions, 4) employing Metaphor, 5) indicating matters were not the listener's concern, 6) severing relations, 7) expressing disappointment, 8) reiterating criticisms, 9) making comparisons, 10) using idiomatic expressions, and 11) feigning reprimand towards other subjects. When examining the asymmetrical relationships between speakers and listeners in the literature, it was found that characters of higher social status most frequently used negatively connoted words to reprimand those of lower social status. In contrast, characters of lower social status most often employed Verbal Irony to reprimand those of higher social status. Furthermore, the study identified six cultural reflections in the reprimands depicted in the early Rattanakosin tale literature: 1) the importance of lineage, 2) social roles, 3) the seniority system, 4) food consumption culture, 5) the significance of beauty, and 6) a lifestyle intertwined with beliefs and religion.; การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีการบริภาษในวรรณคดีประเภทนิทานสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เพื่อเปรียบเทียบกลวิธีการบริภาษในวรรณคดีประเภทนิทานสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นตามปัจจัยความสัมพันธ์ระหว่างผู้พูดกับผู้ฟัง และเพื่อศึกษาภาพสะท้อนวัฒนธรรมจากการบริภาษในวรรณคดีประเภทนิทานสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เก็บข้อมูลจากวรรณคดีประเภทนิทานในสมัยรัชกาลที่ 1-3 ที่ปรากฏถ้อยคำบริภาษทั้งหมด 17 เรื่อง ถ้อยคำที่นำมาศึกษามีทั้งหมด 671 ถ้อยคำ กรอบแนวคิดหลักในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ทฤษฎีวัจนกรรม แนวคิดเรื่องถ้อยคำนัยผกผัน แนวคิดเรื่องความเปรียบ และแนวคิดเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างผู้พูดกับผู้ฟัง ผลการศึกษาพบว่ากลวิธีการบริภาษที่ตัวละครในวรรณคดีประเภทนิทานสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นเลือกใช้มีทั้งหมด 11 กลวิธี โดยเรียงจากความถี่มากไปน้อยดังนี้ 1) การใช้คำที่มีความหมายเชิงลบ 2) การใช้ถ้อยคำนัยผกผัน 3) การสั่งให้กระทำหรือเลิกกระทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง 4) การใช้ความเปรียบ 5) การระบุว่าไม่ใช่ธุระของผู้ฟัง 6) การกล่าวตัดสัมพันธ์ 7) การแสดงความผิดหวัง 8) การกล่าวซ้ำเติม 9) การใช้คู่เปรียบเทียบ 10) การใช้สำนวน และ 11) การแสร้งบริภาษสิ่งอื่น เมื่อพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างผู้พูดกับผู้ฟังแบบไม่สมดุลในวรรณคดีประเภทนิทานสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นตัวละครที่มีสถานภาพทางสังคมสูงกว่ามักจะบริภาษตัวละครที่มีสถานภาพทางสังคมต่ำกว่าด้วยกลวิธีการใช้คำที่มีความหมายเชิงลบมากที่สุด ส่วนตัวละครที่มีสถานภาพทางสังคมต่ำกว่ามักจะบริภาษตัวละครที่มีสถานภาพทางสังคมสูงกว่าด้วยกลวิธีการใช้ถ้อยคำนัยผกผันมากที่สุด นอกจากนี้ยังพบว่าภาพสะท้อนวัฒนธรรมจากการบริภาษในวรรณคดีประเภทนิทานสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นมี 6 ประการ ได้แก่ 1) การให้ความสำคัญกับชาติกำเนิด 2) บทบาทของบุคคลในสังคม 3) ระบบอาวุโส 4) วัฒนธรรมการบริโภคอาหาร 5) การให้ความสำคัญกับความงาม และ 6) วิถีชีวิตที่สัมพันธ์กับความเชื่อและศาสนา Thu, 01 Jan 0028 00:00:00 GMT https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/29579 0028-01-01T00:00:00Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/28422 ETHNIC CHARACTERS AND PRESENTATIONS OF THAI CONTEMPORARY SOCIAL PROBLEMS IN PRAPT’S NOVELS; ตัวละครชาติพันธุ์กับการนำเสนอปัญหาสังคมไทยร่วมสมัยในนวนิยายของปราปต์ สายฝน เซี่ยงลี่ The objective of this thesis is to study the ethnic characters and the presentation of contemporary Thai social issues in four novels by Prapt (Chairat Pipitpattanaprap), including Nirat Mahannop (2015), Ling Pad Gwlorn (2018), Roi Asira Phit (2018), and Susarn Siam (2020). The study found that Prapt created ethnic characters using fantasy elements in all four novels. In the first novel, Nirat Mahannop, Prapt used fantasy elements to create Mern. Prapt revealed the underlying environmental problems caused by the oil industry through ecological perspectives and risk society concepts. In Ling Pad Gwlorn, Prapt presented an ethnic character named Raksa. The human trafficking problem in the plot was linked to the corrupted government officials and influential people behind the scenes. For the third story, Roi Asira Phit, Prapt presented a political conflict through a group of Naga as ethnic characters. The fourth story, a dystopian novel entitled " Susarn Siam", illustrated two major social issues. Environmental degradation was the first. Prapt used a city full of pollution and toxic waste under the control of the ruling class. Prapt deployed elements of fantasy to create zombies and supernatural incidents to reflect the pollution issues. The characters from all the novels share one concurrent key message, which is to narrate significant contemporary social issues in Thailand.; วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาตัวละครชาติพันธุ์กับการนำเสนอปัญหาสังคมไทยร่วมสมัยในนวนิยายของปราปต์ หรือชัยรัตน์ พิพิธพัฒนาปราปต์ จำนวน 4 เรื่อง ได้แก่ นิราศมหรรณพ (2558) ลิงพาดกลอน (2561) รอยอาศิรพิษ (2561) และสุสานสยาม (2563) ผลการศึกษาพบว่า ปราปต์สร้างตัวละครชาติพันธุ์โดยใช้ลักษณะแฟนตาซีในนวนิยาย ทั้ง 4 เรื่อง ในเรื่องนิราศมหรรณพ ปราปต์ใช้ลักษณะแฟนตาซีสร้างตัวละครชาติพันธุ์เมิน ปราปต์เผยให้เห็นเบื้องหลังปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มีต้นตอมาจากอุตสาหกรรมน้ำมันของนายทุนผ่านมุมมองนิเวศสำนึกและแนวคิดสังคมเสี่ยงภัย ในเรื่องลิงพาดกลอน ปราปต์นำเสนอตัวละครชาติพันธุ์ที่สำคัญคือรากษะ ปัญหาขบวนการค้ามนุษย์ในตัวบทเชื่อมโยงถึงข้าราชการและผู้มีอิทธิพลที่อยู่เบื้องหลัง ในเรื่องรอยอาศิรพิษ ปราปต์นำเสนอประเด็นปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองผ่านตัวละครชาติพันธุ์แฟนตาซีนาค และในเรื่องสุดท้ายเป็นนวนิยายแนวดิสโทเปียเรื่องสุสานสยาม ปราปต์นำเสนอปัญหาสังคมไทยร่วมสมัย 2 ปัญหาหลัก ได้แก่ ปัญหาสิ่งแวดล้อมและปัญหาความขัดแย้งทางการเมือง ปราปต์นำเสนอภาพเมืองขยะที่เต็มไปด้วยมลพิษภายใต้การปกครองของชนชั้นปกครอง โดยใช้กลวิธีแฟนตาซีมาสร้างตัวละครซอมบี้และเหตุการณ์มหัศจรรย์เหนือจริงเพื่อสะท้อนปัญหามลพิษที่เกิดขึ้น ตัวละครชาติพันธุ์ที่ปรากฏในนวนิยายดังกล่าวมี จุดร่วมเหมือนกัน คือ การทำหน้าที่บอกเล่าปัญหาสังคมไทยร่วมสมัยที่สำคัญ Tue, 01 Jan 0004 00:00:00 GMT https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/28422 0004-01-01T00:00:00Z