https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/523 2026-07-18T12:12:39Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/28590 Dhammokhasatharn; ธัมโมกขษถาน ภูมิ บูรณะ Dhammokhasatharn is an experimental design of the Dhamma-statement retreat in order to formulate a methodological process in designing a spiritual space that creates awareness and understanding of the core philosophy of Buddhism, on the arising and cessation of the suffering cycle or “dependent origination”, for the new generation called Generation Me, which at this time of their life, sufferก from mental distress from comparing themselves with the glamorous images of life on social media, leading to a feeling of neediness that forms a major cause and eventually leads to the further social problem. In addition, the gap in understanding Buddhism is increasing due to inconsistent communication or lack of consistency with the attitude of the new generation in the current Buddhist area. As a result, Buddhist principles began to fade away and were replaced by egotism which become the main way of life for themselves. However, the study has the intention to bring the core principles of Buddhism to interpretation in order to unravel the complexity to be more concise, through a review of psychological theories, principles and definitions in Buddhist philosophy on the arising and cessation of suffering and the unique characteristics of the new generation, such as values, ideas, behaviors, and factors behind an expression as well as their learning behavior. to design architectural spaces that promote awareness (mindfulness), wisdom, and concentration according to Buddhist philosophy for the target group through the experience of each area in the project which is designed to be hierarchical with the learning process at the level of the subject matter and ends with interpretations from the inner understanding, to create a new perspective in the original context. All in order for the user to carry on the set of ideas gained from the project into action in their lives. and see through the old way of life with their wisdom. The study found that there are still Buddhist monasteries and Dhamma areas, that cater their Buddhist teachings towards younger generations. But the various methods that appear still lack an understanding of the problems and unique characteristics of the new generation. Resulting in adaptations that focus on providing comfort from holiness or worshiping, instead of creating an understanding of moral philosophy. Or creating a contemporary space that focuses on learning through different ways of praying. Still, the activity may require a lot of time and level of understanding so it hasn't received reception feedback. Studies have shown that Buddhist philosophy can be adapted to solve mental problems. Because many of the contents are in line with psychological theories, therefore, if one wants to apply the Dhamma as a tool to create understanding toward the cessation of suffering. it is necessary to understand human behavior and psychology in order to see the root cause of each problem. This will then lead to the selection of suitable philosophies as the core in the design of the space.; ธัมโมกขษถาน เป็นโครงการออกแบบธรรมสภาวะสถานเชิงทดลอง เพื่อศึกษาถึงวิธีการออกแบบพื้นที่ทางจิตวิญญาณที่สร้างการตระหนักรู้และเข้าใจหลักปรัชญาอันเป็นหัวใจสำคัญของพระพุทธศาสนา อันว่าด้วยเรื่องการเกิดขึ้นและดับลงของวงจรแห่งทุกข์ หรือปฏิจจสมุปบาท แก่คนรุ่นใหม่ในนิยามของกลุ่ม Generation Me ที่ในเวลานี้กำลังประสบปัญหาความทุกข์ทางใจจากการเปรียบเทียบตนเองกับภาพชีวิตที่สวยหรูในสื่อสังคมออนไลน์ จนนำไปสู่ความรู้สึกขาดแคลนที่พึ่งทางใจจนก่อตัวเกิดเป็นชนวนสำคัญซึ่งนำไปสู่ปัญหาทางสังคมต่อไปในที่สุด อีกทั้งช่องว่างทางความเข้าใจต่อพระพุทธศาสนาที่เพิ่มมากขึ้นจากการสื่อสารอย่างไม่ตรงประเด็น หรือขาดความสอดคล้องกับทัศนคติคนรุ่นใหม่ของพื้นที่ทางพระพุทธศาสนาในปัจจุบัน จนส่งผลให้หลักการทางพระพุทธศาสนาเริ่มเลือนลางและถูกแทนที่ด้วยความคิดแบบอัตตนิยมขึ้นมาเป็นหลักในการดำเนินชีวิตของตน อย่างไรก็ดีผู้ศึกษาได้มองเห็นแนวทางที่จะนำพาเอาหลักธรรมอันเป็นแก่นสาระสำคัญทางพระพุทธศาสนามาตีความเพื่อคลี่คลายความซับซ้อนให้กระชับลงและตรงประเด็นยิ่งขึ้น ผ่านการทบทวนทฤษฎีทางจิตวิทยา หลักการและนิยามทางพุทธปรัชญาที่ว่าด้วยการเกิดและดับแห่งทุกข์ คุณลักษณ์เฉพาะของกลุ่มคนรุ่นใหม่ เช่น ค่านิยม ความคิด ปัจจัยเบื้องหลังการแสดงออกพฤติกรรม ตลอดจนพฤติกรรมการเรียนรู้ สู่การทดลองออกแบบพื้นที่ทางสถาปัตยกรรมที่จะเอื้อให้เกิดการสร้างความตระหนกรู้ (สติ) ความเข้าใจจริง (ปัญญา) และความตั้งมั่นของจิต (สมาธิ) ตามหลักพุทธปรัชญาแก่กลุ่มเป้าหมายดังกล่าว ผ่านการใช้งานในแต่ละพื้นที่ของโครงการที่ออกแบบให้มีความสอดคล้องกันอย่างมีลำดับขั้นตอน ด้วยกระบวนการเรียนรู้ที่ไล่ระดับของสาระแล้วจะจบลงด้วยการตีความจากความเข้าใจภายในสู่การสร้างมุมมองใหม่ในบริบทเดิม โดยคุณลักษณ์ทั้งหมดนี้ก็เพื่อให้กลุ่มผู้ใช้สอยนำเอาชุดของความคิดที่ได้รับจากโครงการนำไปปฏิบัติประกอบการดำเนินชีวิตต่อไป ภายใต้วิถีชีวิตแบบเดิมได้อย่างสัมฤทธิ์ผลอีกครั้งหนึ่ง การศึกษาครั้งนี้พบว่าในปัจจุบันยังมีพื้นที่ทางพระพุทธศาสนาหรือพื้นที่ทางธรรมที่ต้องการจะเชื้อเชิญให้คนรุ่นใหม่หันมาทำความเข้าใจพระพุทธศาสนาอยู่พอสมควร หากแต่วิธีการต่างๆที่ปรากฏขึ้นนั้นยังขาดความเข้าใจถึงปัญหาและคุณลักษณ์ทางการรับสาส์นของคนรุ่นใหม่ ทำให้เกิดเป็นการปรับตัวที่มุ่งเน้นเพียงให้บังเกิดความสบายใจจากมิติของความศักดิ์สิทธิ์หรือการกราบไหว้บูชารูปวัตถุ แทนที่การสร้างความเข้าใจในสาระปรัชญาธรรม หรือการสร้างพื้นที่แบบร่วมสมัยที่มุ่งเน้นการเรียนรู้ด้วยวิธีการภาวนาในรูปแบบต่างๆ  แต่ทว่ากิจกรรมอาจต้องการเวลาและระดับความเข้าใจที่มากจึงทำให้ยังไม่ได้รับการตอบรับเท่าที่ควร เช่นเดียวกันการศึกษายังแสดงให้เห็นว่าหลักปรัชญาทางพระพุทธศาสนานั้นสามารถนำมาปรับใช้เพื่อแก้ปัญหาทางจิตใจได้ เนื่องจากเนื้อหาหลายส่วนเป็นไปในทิศางที่สอดคล้องกันกับทฤษฎีทางจิตวิทยา เพราะฉะนั้นหากต้องการจะประยุกต์หลักธรรมมาใช้เป็นเครื่องมือในการสร้างความเข้าใจสู่ความดับทุกข์แล้ว จึงจำเป็นที่จะต้องทำความเข้าใจถึงพฤติกรรม และลักษณะทางจิตวิทยาของมนุษย์เพื่อมองเห็นถึงปัญหาในเบื้องต้น จากนั้นจึงจะนำไปสู่การหยิบยกเลือกใช้ธรรมปรัชญาที่เหมาะสมมาเป็นแกนหลักในการจัดการออกแบบพื้นที่ต่อไป 0004-01-01T00:00:00Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/28583 Ban Makha Primary School and Community Learning Center, Nakhonratchasima Province; โรงเรียนบ้านมะค่าและศูนย์การเรียนรู้ชุมชน จังหวัดนครราชสีมา  สุจิตรา มากกลาง Ban Makha School and Community Learning Center in Nakhon Ratchasima Province is an experimental architectural design project and environment arrangement within the school. It also includes experimental design of learning spaces in three areas: local museum, the area around the ancestral shrine, and the multifunctional area. These areas serve as focal points for community learning, facilitating students' learning experiences, collaborative use of space, and efficient support for activities. The design aims to align with the local way of life, foster relationships within the community, and reflect the unique local architectural style, which differs from the standard government school design. The design concept and layout of the buildings draw inspiration from the architectural layout of Prasat Phanom Wan, an ancient stone sanctuary that is a cultural symbol of the community. The design incorporates axial lines and features open spaces surrounded by buildings, reminiscent of the traditional Isan village houses surrounded by courtyards. Local architectural elements from Isan and Korat houses are also incorporated to create a distinctive architectural style that harmonizes with the surrounding environment and the community context. Additionally, this experimental architectural design also includes arrangements for an inviting community environment by planting trees to reduce heat and energy consumption of the buildings, promoting sustainable development in response to current and future changes.    ; โรงเรียนบ้านมะค่าและศูนย์การเรียนรู้ชุมชน จังหวัดนครราชสีมา เป็นการนำเสนอการทดลองออกแบบสถาปัตยกรรมและการจัดสภาพแวดล้อมภายในโรงเรียน รวมถึงการทดลองออกแบบพื้นที่แหล่งเรียนรู้ 3 บริเวณ คือ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น พื้นที่บริเวณศาลตาปู่ และพื้นที่ลานอเนกประสงค์ เพื่อใช้เป็นจุดศูนย์การของเส้นทางการเรียนรู้ภายในชุมชน ให้เอื้อต่อการเรียนรู้ของนักเรียน เกิดการใช้สอยพื้นที่ร่วมกัน เพื่อรองรับกิจกรรมที่เกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีความสอดคล้องกับวิถีชีวิต เสริมสร้างความสัมพันธ์ให้เกิดขึ้นภายในชุมชน และสะท้อนรูปแบบสถาปัตยกรรมท้องถิ่น ที่แตกต่างจากแบบมาตรฐานโรงเรียนรัฐจากส่วนกลาง โดยแนวคิดในการออกแบบวางผังอาคาร ประยุกต์มาจากการศึกษาลักษณะผังของปราสาทหินพนมวัน ซึ่งเป็นปราสาทหินประจำชุมชนแต่โบราณ โดยเลือกการใช้เส้นแนวแกน รวมทั้งการมีอาคารโอบล้อมพื้นที่โล่งตรงกลาง มีความสอดคล้องกับผังเรือนหมู่บ้านพื้นถิ่นอีสานที่มีลักษณะเป็นเรือนล้อมลาน ซึ่งยังสามารถพบเห็นผังเรือนพื้นถิ่นในบริเวณพื้นที่ชุมชน นอกจากนั้นยังมีการนำลักษณะรูปแบบของเรือนพื้นถิ่นอีสานและเรือนโคราช เพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในการสร้างสรรค์รูปแบบทางสถาปัตยกรรม ที่สะท้อนเอกลักษณ์ท้องถิ่น มีความสอดคล้องกลมกลืนไปกับสภาพแวดล้อมและบริบทภายในชุมชน มีการนำเสนอการจัดสภาพแวดล้อมในพื้นที่ชุมชนให้มีความร่มรื่น โดยการปลูกต้นไม้เพื่อช่วยลดความร้อน และลดการใช้พลังงานของอาคาร เพื่อการพัฒนาแบบยั่งยืน ตอบรับกับการเปลี่ยนแปลงในปัจจุบันและอนาคต     0004-01-01T00:00:00Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/28579 ARCHITECTURAL DESIGN OF PHRA THAT KET KAEW,WAT PA NONG WAI , SISAKET PROVINCE; การออกแบบพระธาตุเกษแก้ว วัดป่าหนองหวาย จังหวัดศรีสะเกษ ทรงวิทย์ แจ้งจิตร Phra That Ket Kaew was designed with the aim to enshrine the bone relics of the Gotama Buddha. The design was developed from that of the stupa, Sri Bodhiyan Chedi at Wat Nong Pa Phong, Ubon Ratchathani Province, created by Nithi Sathapitanon, a national artist. Since Wat Nong Pa Phong is a well-known Buddhist temple for vipassana meditation, the Sri Bodhiyan Chedi has become the temple’s representation which has been imitated by stupas of temple branches, such as Phra That Ket Kaew at Wat Pa Nong Wai, Nong Wai Village. Built in 1992, Sri Bodhiyan Chedi is thirty years old at present and architectural materials are started to be worn out. Because of this problem, designers of Phra That Ket Kaew had to seek and test for better solutions to improve durability of stupa’s materials. Nong Wai Village was the hometown of Phra Thep Wachirayan (Liam Thitadhammo), the second abbot of Wat Nong Pa Phong who introduced the characteristics of Sri Bodhiyan Chedi to Phra That Ket Kaew. Their parallel style indicates that monks of the two temples share the same mode of practices.                    The study took three years for data gathering which a researcher had two roles as a user and an architect to explore the temple and architectural site and to work with construction workers. The researcher also revised architectural construction drawings of Phra That Ket Kaew to be suitable with social context of Wat Pa Nong Wai up until the stupa construction and decoration was completed. The revision and the original design of the stupa were likewise compared.                    The project emphasized local art identity that Phra Thep Wachirayan intent to increase construction knowledge to local people. Restrictions of the project comprised construction workers and construction period which the former included local people, monks, and novices and the latter was one to two years. In order to complete the stupa according to the original plan, construction was managed to go side by side with decoration. However, because of covid-19 widespread situation, the stupa construction was delayed for six months.                    Although the architectural design and construction of Phra That Ket Kaew was simple, easy to take care, fast to build, and less expensive, it applied new materials and technologies for labor-saving, better quality, and easy maintenance by local people. Its decoration was also long-lasting and durable for fewer repairs.  ; การออกแบบพระธาตุเกษแก้วมีวัตถุประสงค์เพื่อบรรจุพระสารีริกธาตุ โดยเป็นพัฒนาการต่อเนื่องจากเจดีย์ศรีโพธิญาณ วัดหนองป่าพง จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งออกแบบโดยนายนิธิ สถาปิตานนท์ ศิลปินแห่งชาติ  ในฐานะที่เป็นวัดที่มีชื่อเสียงในด้านกรรมฐาน เจดีย์ศรีโพธิญาณจึงเป็นตัวแทนในการถ่ายทอดเอกลักษณ์ของวัดหนองป่าพงไปในตัว  อีกทั้งถูกนำมาดัดแปลงทำซ้ำขึ้นมากมายในวัดสาขา  เจดีย์ศรีโพธิญาณซึ่งถูกสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2535  เป็นสถาปัตยกรรมที่ผ่านการใช้งานขึ้นมาราว 30 ปีที่แล้ว จึงเริ่มมีการชำรุดทรุดโทรมไปตามลำดับ เพื่อพัฒนาและทดลองวัสดุในการแก้ปัญหาเหล่านี้ วัดป่าหนองหวายซึ่งเป็นพื้นที่บ้านเกิดของพระเทพวชิรญาณ (เลี่ยม ฐิตธมฺโม) เจ้าอาวาสรูปที่สองของวัดหนองป่าพง ได้นำเอกลักษณ์รูปทรงของเจดีย์ลักษณะนี้เพื่อสื่อสารกับสังคมว่าสถานที่แห่งนี้ได้ยึดถือแนวทางปฏิปทาเดียวกัน การเก็บข้อมูลการศึกษา ผู้ศึกษาใช้การสำรวจพื้นที่จริงในฐานะผู้ใช้งานและลงมือร่วมกับช่างก่อสร้างในฐานะผู้ออกแบบ อีกทั้งมีการแก้ไขแบบก่อสร้างเพื่อให้เป็นไปในบริบทสังคมของวัดป่าหนองหวายมากขึ้นซึ่งใช้เวลาในการเก็บข้อมูลราว 3 ปี และเทียบเคียงเหตุผลการปรับเปลี่ยนแก้ไขแบบต่างๆ จนกระทั่งเสร็จสิ้นกระบวนการก่อสร้างและงานตกแต่ง โครงการนี้เน้นการมีเอกลักษณ์ของศิลปกรรมเฉพาะท้องถิ่น โดยพระเทพวชิรญาณมีความต้องการที่จะส่งเสริมความรู้ด้านการก่อสร้างให้กับคนในท้องถิ่น ทำให้ฝีมือแรงงานเป็นคนในพื้นที่ทั้งพระเณรและช่างชาวบ้าน ซึ่งเป็นข้อจำกัดในการทำงานข้อหนึ่ง และมีการกำหนดระยะเวลาการก่อสร้างที่ต้องเสร็จภายใน 1-2 ปี จากการบริหารจัดการงานก่อสร้างและงานตกแต่งควบคู่กันไปเพื่อให้งานแล้วเสร็จตามเวลาที่กำหนด แต่เนื่องจากสถานการณ์โรคระบาดโควิด-19 ทำให้การก่อสร้างประสบปัญหาความล่าช้า จึงทำให้โครงการแล้วเสร็จช้าออกไปอีก 6 เดือน ผลการศึกษาพบว่า การออกแบบก่อสร้างพระธาตุเกษแก้ว มีรูปแบบที่ไม่ซับซ้อน ดูแลรักษาง่าย สร้างได้รวดเร็ว ประหยัด แต่สามารถใช้วัสดุและเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้าร่วมเพื่อทุ่นแรง เพิ่มคุณภาพงาน และสามารถซ่อมบำรุงได้โดยคนในพื้นที่นั้น ด้านงานตกแต่งเน้นความคงทนใช้งานได้นานเพื่อลดภาระด้านการซ่อมแซมและการดูแลรักษาระยะยาวได้ 0004-01-01T00:00:00Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/26517 Design Priciple of Large-Scale Building in Thai Architecture Case Study : Thailand High-Speed Rail Project Ayutthaya Station; การออกแบบสถาปัตยกรรมไทยขนาดใหญ่ กรณีศึกษา : สถานีรถไฟความเร็วสูงจังหวัดอยุธยา Ayutthaya Station, the station of Thailand High Speed Rail Project, has been designing since 2018. This project has criticised by Fine Arts Department and citizen that might be divided into two issues. Firstly, the height of high speed rail station building will demolish the historic environment of area due to the station building appearance inspired by elements and styles of Traditional Thai Architecture that would lead to distorted building proportion and huge roof design. Secondly, the building might obstruct and devalue and old Ayutthaya Station that built in 1896, the reign of King Rama V. This thesis aims to analyze and experimental re-design in order to solve the problems. The new station was redesigned by combination between several elements in Traditional Thai Architecture and recognized that would create new approach and connect space between  aged context and recent context. The experimental design of Ayutthaya High Speed Rail station in this thesis can solve the issues of designing a huge station caused by the application of Thai Traditional elements to obscure the value of the surrounding historical areas. This design represents the abstract of Thai uniqueness that can be another scheme to communicate and compatible with the current era.      ; โครงการสถานีรถไฟความเร็วสูงอยุธยาที่มีการออกแบบมาตั้งแต่ พ.ศ.2561 เป็นโครงการที่ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์เป็นอย่างมากทั้งจากกรมศิลปากรและจากประชาชน โดยถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเด็น ได้แก่ 1. ความสูงใหญ่ของอาคารสถานีจะทำลายภูมิทัศน์ของโบราณสถานเนื่องจากการประยุกต์ใช้องค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมไทยโบราณที่ส่งผลให้อาคารผิดสัดส่วนและมีหลังคาขนาดใหญ่ 2. สถานีรถไฟความเร็วสูงจะบดบังและทำลายคุณค่าของสถานีรถไฟอยุธยาดั้งเดิมมีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดประสงค์ในการวิเคราะห์และทดลองออกแบบสถานีรถไฟอยุธยาเพื่อแก้ปัญหาจาก 2 ประเด็นข้างต้น โดยการออกแบบสถานีได้มีการผสมผสานระหว่างองค์ประกอบที่หลากหลายทางสถาปัตยกรรมไทย อีกทั้งยังคำนึงถึงคุณค่าของสถานีอยุธยาเดิมที่จะสร้างทางเลือกใหม่และเชื่อมต่อระหว่างบริบทเก่ากับบริบทใหม่ของพื้นที่สถานี การออกแบบสถานีรถไฟความเร็วสูงอยุธยาเชิงทดลองในวิทยานิพนธ์ชิ้นนี้ได้ช่วยแก้ปัญหาเรื่องการออกแบบสถานีที่มีขนาดใหญ่ซึ่งเกิดจากการใช้องค์ประกอบแบบไทยประเพณีจนบดบังคุณค่าของพื้นที่ประวัติศาสตร์โดยรอบ โดยการออกแบบนี้ได้แสดงถึงความเป็นไทยในเชิงนามธรรมที่สามารถเป็นอีกแนวทางหนึ่งในการสื่อสารถึงความเป็นไทยได้ อีกทั้งยังกลมกลืนกับยุคสมัยปัจจุบัน 0026-01-01T00:00:00Z