สาขาวิชาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/529 2026-06-15T08:02:22Z 2026-06-15T08:02:22Z Eisuke SHOJI https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/29532 2024-11-11T20:05:43Z 0028-01-01T00:00:00Z

Everyday Tactical Practices in External Spaces  The Neighborhood Cluster in Khlong Toei Slum as a Case Study; - Eisuke SHOJI This study examines the critical role of external spaces in slum settlements, aiming to uncover why such diverse activities occur within these areas. The uniqueness of this study lies in its consideration of slums as part of urban vernacular settlements and its qualitative exploration of the social-physical environment coordinated with everyday activities. In order to qualitatively examine the data, this study uses a combination of long-term participant observation and precise measurement, analyzing the data through the lens of Lefebvre's "production of space" and De Certeau's "strategy" and "tactics". As a case study, a neighborhood cluster consisting of about ten houses with concentrated social relations in Khlong Toei, an 80-year-old slum in Bangkok, is selected. Applying the results of the study to Lefebvre and Certeau's concepts, “living spaces” are created by “spatial practices” (tactics) in “perceived spaces” (strategies). Perceived space (strategy) refers to how space is conceived through the thinking and planning of urban planners, architects, and policymakers. In this study, these are mainly narrow and curved alley shapes, small paved steps by water pipes, and support housing designed by architects, which are incidentally formed in the environment. “Conceived spaces” (tactics) involve the sensory activities of the body in everyday settings, whether in work, leisure, or private life. In this study, these mainly include the construction of housing frontages, windows, overhanging roofs, and shelves by residents themselves, as well as the use of temporary chairs, desks, parasols, etc. Such spatial activities create “lived space.” Finally, based on these results, this study highlights the potential of urban vernacular architecture. Both vernacular architecture and urban vernacular architecture are forms of indigenous architecture created under strong limitations and shaped by people's interrelationships, rather than being designed by any specific individual. In other words, this architecture is created by anonymous, ordinary people through spatial practice under various limitations. In the case of urban vernacular architecture, the main limitations are imposed by the social environment, economic conditions, and politics. The urban vernacular is characterized by inexpensive building materials such as iron, blocks, and temporary chairs that can be easily obtained, as well as a communal lifestyle that incorporates external spaces. Urban vernacular settlements represent the “lived space” created by tactical practices that respond to residents's life.; -

0028-01-01T00:00:00Z อภัสนันท์ ทองใบ https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/29522 2024-11-11T20:05:25Z 0028-01-01T00:00:00Z

The Imflvence of Beliet on Architecture : Case Study Thai Buddhist and Muslim comunity at Tumbon Khlong Prasong Changwat Krabi.; อิทธิพลของความเชื่อต่องานสถาปัตยกรรม : กรณีศึกษา ชุมชนไทยพุทธ-มุสลิมตำบลคลองประสงค์ จังหวัดกระบี่ อภัสนันท์ ทองใบ “Baan Ko Klang” consists of 3 villages, which are Village No. 1 Ban Khlong Prasong, Village No. 2 Ban Khlong Prasong, Village No. 3 Ban Khlong Kam. Most people in the community work as fisheries as their main occupation. followed by agriculture Planting Sangyod rice , dried leaves and general contract occupations Most people in the Ban Ko Klang community practice Islam. There are some who practice Buddhism. By clearly dividing the location and boundaries of religion. Therefore, it makes for interesting architecture. From field surveys, interviews, and observations within the Ban Ko Klang community. The researcher found important points regarding housing. Influenced by religious beliefs, it causes building styles, house plans, area plans, and settlements of people in the community. resulting in a lot of interesting vernacular architecture It comes from the wisdom of building a house to suit the environment. and weather conditions very well. In the past, people in the community often chose to build houses along canals, prairies, and beaches. When the population increased, building houses in the original area was not enough. As a result, the area for building houses on the plains has become more distributed. Until now, most houses have been built along the edges of roads that are easily accessible. Most of the house area is a wide yard. Raised house There are trees planted to divide the boundaries of the house. There is a walkway connecting nearby houses.; “บ้านเกาะกลาง” ประกอบด้วยกัน 3 หมู่บ้านซึ่งได้แก่ หมู่ที่1 บ้านคลองประสงค์, หมู่ที่2 บ้านคลองประสงค์, หมู่ที่3 บ้านคลองก่ำ คนในชุมชนส่วนมากประกอบอาชีพประมงเป็นหลัก รองลงมาทำการเกษตร ปลูกข้าวสังข์หยด ,ใบจากตากแห้ง และอาชีพรับจ้างทั่วไป คนในชุมชนบ้านเกาะกลางนับถือศาสนาอิสลามเป็นส่วนมาก มีนับถือศาสนาพุทธบางส่วน  โดยแบ่งที่ตั้งขอบเขตของศาสนาที่ชัดเจน จึงทำให้มีสถาปัตยกรรมที่น่าสนใจ           จากการลงพื้นที่สำรวจ สัมภาษณ์ และสังเกตการณ์ภายในชุมชนบ้านเกาะกลาง ผู้วิจัยได้พบประเด็นสำคัญเกี่ยวกับเรือนที่อยู่อาศัย ที่ได้รับอิทธิพลจากความเชื่อของศาสนาจึงทำให้รูปแบบอาคาร ผังเรือน ผังบริเวณ และการตั้งถิ่นฐานของคนในชุมชน ทำให้เกิดสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นที่น่าสนใจเป็นจำนวนมาก เกิดจากภูมิปัญญาในการสร้างเรือนเพื่อให้เข้ากับสภาพแวดล้อม และสภาพอากาศได้เป็นอย่างดี  ในอดีตคนในชุมชนมักจะเลือกสร้างเรือนริมคลอง แพรก และชายหาด เมื่อมีประชากรเพิ่มขึ้นการสร้างเรือนในพื้นที่เดิมไม่เพียงพอ จึงทำให้มีการกระจายพื้นที่ในการสร้างเรือนบนที่ราบมากขึ้น จนถึงปัจจุบันการสร้างเรือนส่วนใหญ่จะสร้างตามขอบถนนที่สัญจรไปมาสะดวก บริเวณบ้านส่วนใหญ่มักจะเป็นลานกว้าง บ้านยกพื้นสูง มีต้นไม้ปลูกไว้สำหรับแบ่งขอบเขตบ้าน มีทางเดินเชื่อมต่อกันระหว่างบ้านใกล้เคียง

0028-01-01T00:00:00Z ณัษฐพงษ์ ชุ่มเกษร https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/29521 2024-11-11T20:16:07Z 0028-01-01T00:00:00Z

Decoding "Paen Gled" in Architecture; ถอดรหัส "ไม้แป้นเกล็ด" ในงานสถาปัตยกรรม ณัษฐพงษ์ ชุ่มเกษร The purposes of this research were to find out, how are the wood shakes related to vernacular architecture. Also, physical and mechanical properties of wood, types of wood shakes and wood shingles manufacturing methods, the differences between original wood shakes and wood shingles, factors contributing to the change of the original wood shakes. For the purpose of examine the effective method of using wood shakes and wood shingles roofing material in architecture turning to the database for the users. Starting from selecting the appropriate wood, manufacturing methods to roof installation process for minimize damage in architecture. The research instruments used are study of documents, interview and wood shakes and wood shingles roofing's case studies. Then make the wood shakes and wood shingles roofing model for rainwater drainage experiments in 20° , 30° , 40° and 45°. The results of this research revealed that vernacular house in Northen of Thailand usually use wood shakes as the material for roofing because of the geography, that natural wood material can be found within the ecological environment. The original wood shakes are more efficient than wood shingles. Accordingly, original wood shakes are traditionally split from straight grained by using a froe and hands, which leads to a rougher texture and finish for drain the rainwater. Not only the manufacturing and installation of shakes are much more expensive than wood shingles, but also hard to find the original wood shakes as roofing material (if not bring them from the old vernacular buildings). On the other hand, wood shingles rather manufactured by machines that sawing off singular shingles from one block of wood, therefore shingles always have a smooth and uniform appearance with cathedral grain pattern, so they are not proper for rainwater drainage and be cupping from moisture damage. In conclusion, wood manufacturing methods affect wood behavior and dimensional stability of wood shakes and wood shingles. Nowadays there are the other solutions for solve the problem in using wood shakes and shingles such as anti-penetrated coating and waterproof membrane to prevents the water leaks or damage from using wood shakes and wood shingles.; วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาว่า  การใช้แผ่นหลังคาแป้นเกล็ดไม้สักมีความสอดคล้องกับรูปแบบ ภูมิปัญญา และแนวคิดของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นอย่างไร  รวมทั้งศึกษาคุณลักษณะของไม้  และรูปแบบวิธีการแปรรูปที่เหมาะสมกับแผ่นหลังคาแป้นเกล็ด  แผ่นหลังคาแป้นเกล็ดแบบดั้งเดิมกับแบบประยุกต์มีความแตกต่างกันในด้านใด  และมีปัจจัยอะไรที่ส่งผลให้เกิดความเปลี่ยนแปลงจากรูปแบบดั้งเดิม  เพื่อให้สามารถวิเคราะห์องค์ประกอบของวิธีการที่จะทำให้สามารถใช้แผ่นแป้นเกล็ดเป็นวัสดุมุงหลังคาในงานสถาปัตยกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ  ใช้เป็นฐานข้อมูลในการใช้แผ่นแป้นเกล็ด ตั้งแต่การเลือกวัสดุไม้ รูปแบบและวิธีการแปรรูปไม้ และการติดตั้งแผ่นหลังคาแป้นเกล็ดที่เหมาะสม  เพื่อลดความเสียหายของวัสดุ  และตัวงานสถาปัตยกรรม การวิจัยนี้ใช้วิธีการศึกษาจากข้อมูลเอกสาร และการสัมภาษณ์ ประกอบกับการศึกษาจากอาคารตัวอย่างที่มีการใช้แผ่นแป้นเกล็ดเป็นวัสดุมุงหลังคา  และจัดทำแบบจำลองเพื่อทดสอบการไหลผ่านของน้ำฝนบนแผ่นหลังคาแป้นเกล็ดแบบดั้งเดิม และแบบประยุกต์ ในระยะ 20° , 30° , 40° และ 45° ผลการวิจัยพบว่า  ทางภาคเหนือของไทยนิยมใช้แป้นเกล็ดไม้สักเป็นวัสดุมุงหลังคา  เพราะเป็นวัสดุที่มาจากทรัพยากรป่าไม้ที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น จากการที่มีภูมิประเทศและภูมิอากาศที่เหมาะสมต่อการเติบโตของป่าไม้ โดยไม้แป้นเกล็ดแบบดั้งเดิมเหมาะสมในการนำมาใช้เป็นวัสดุมุงหลังคามากกว่าแบบประยุกต์  ด้วยวิธีการแปรรูปโดยใช้ขวานสับและฉีกในแนวรัศมีของหน้าตัดโคนต้น  ทำให้เกิดพื้นผิวลายเสี้ยนเป็นลายตรง  ช่วยในการระบายน้ำฝน  แต่ด้วยวิธีการแปรรูปแบบดั้งเดิมนั้นเป็นต้นทุนที่เพิ่มมากขึ้นจากการเสียเศษไม้มากกว่า  จึงหาแป้นเกล็ดแบบดั้งเดิมมาใช้งานได้ยาก (ถ้าไม่ใช่การนำแผ่นแป้นเกล็ดจากอาคารเก่าที่ผ่านการใช้งานมาใช้ใหม่)  ในขณะที่ไม้แป้นเกล็ดแบบประยุกต์นั้นใช้วิธีการแปรรูปด้วยเครื่องจักร ตัดไม้ในแนวขนาน  ทำให้ได้ผิวหน้าเรียบ มีลายภูเขา  จึงมีข้อด้อยในด้านการระบายน้ำฝน ความชื้น และเกิดการห่อตัวได้ง่าย  เนื่องมาจากไม้สักที่นำมาแปรรูปมีอายุน้อย  และรูปแบบวิธีการแปรรูปนั้นส่งผลต่อพฤติกรรมของไม้ การเปลี่ยนแปลงทางขนาดและรูปทรงของแผ่นแป้นเกล็ด  แต่ในปัจจุบันมีการใช้วัสดุอื่นมาช่วยแก้ปัญหาในการใช้งานทางสถาปัตยกรรมได้ คือ  การใช้เคมีภัณฑ์ แผ่นยางกันซึม หรือแผ่นพลาสติกเป็นองค์ประกอบเสริมป้องกันการรั่วซึมจากการใช้งานแผ่นแป้นเกล็ดไม้เป็นวัสดุมุงหลังคา

0028-01-01T00:00:00Z ศุภโชค สนธิไชย https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/29422 2024-11-11T20:03:17Z 0024-01-01T00:00:00Z

 LIGHT IN VERNACULAR ARCHITECTURE : LIGHT CHARACTERISTICS IN VERNACULAR SIM IN THE CULTURAL CONTEXTS OF NORTHEAST THAILAND; แสงในสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น : คุณลักษณะของแสงในสิมพื้นถิ่นภายใต้บริบททางวัฒนธรรมภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ศุภโชค สนธิไชย The study aims to investigate light in vernacular architecture, specifically, light characteristics in vernacular sims under the cultural contexts of Northeast Thailand. The study reviewed theories of light in architecture and collected information on architectural elements of vernacular sims of different areas in Northeast Thailand that could be related to light condition in sims. Twenty-nine sims that represents the typical style of each area are chosen to study light characteristics. The results found that the architectural styles of vernacular sims in the Northeast areas are different due to the allocation of space based on Buddhist practices and beliefs as well as local wisdom of each area in the making of religious vernacular building. The difference in architectural styles results in the difference in lighting quantity and quality in vernacular sims. The light characteristics in sims were associated with three issues: (1) the orientation of sim and its main entrance, (2) the difference in spatial arrangement between Sim-Tueb (open sim) and Sim-Prong (enclosed sim) and (3) the variation in windows and void geometry of sims in different areas. The relatively dim light condition in vernacular sim in the Northeast Thailand is attributed to the religious belief and modest practice of Buddhist monks. Lighting in vernacular sims is therefore specifically for certain important space for religious ceremony. Apart from that important space, the general characteristics of daylight in vernacular sims is the combined result of the structure of sim, the geometry of windows and voids, which are affected by local wisdom and cultures in different areas in Northeast Thailand.; งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาแสงในสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นคุณลักษณะของแสงในสิมพื้นถิ่นภายใต้บริบททางวัฒนธรรมภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยศึกษาทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับแสงในสถาปัตยกรรมควบคู่กับการศึกษาข้อมูลด้านพัฒนาการเปลี่ยนแปลงลักษณะรูปแบบสิมพื้นถิ่นและทำการคัดเลือกสิมพื้นถิ่นจำนวน 29 หลัง ที่เป็นตัวแทนในแต่ละสกุลช่าง เพื่อศึกษาคุณลักษณะของแสงด้วยขั้นตอนการวิจัย  จากนั้นจึงวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบและสรุปงานวิจัย ผลการวิจัยพบว่า การก่อรูปสิมพื้นถิ่นที่มีรูปลักษณ์แตกต่างกันแต่ละสกุลช่างนั้น สัมพันธ์กับความต้องการพื้นที่ทางคติความเชื่อทางพระพุทธศาสนาจารีตปฎิบัติตามพระวินัยบัญญัติและสถาปัตยกรรมทางศาสนาจากภูมิปัญญาเชิงช่างภายใต้บริบทพื้นที่ทางสังคมชุมชนพื้นถิ่นที่สืบทอดจดจำและลอกเลียนแบบอย่างองค์ประกอบต่าง ๆ ต่อกันมา ทำให้องค์ประกอบโครงสร้างสถาปัตยกรรมที่แตกต่างกันของรูปลักษณ์และผังพื้นที่ และส่งผลโดยตรงต่อปริมาณความส่องสว่างและคุณภาพแสงในสิมพื้นถิ่น โดยพบว่า คุณลักษณะของแสงที่ปรากฏ เกี่ยวข้องกับ 3 ประเด็น คือ 1. แสงสว่างกับการกำหนดตำแหน่งที่ตั้งและทิศทางหน้าสิมพื้นถิ่น 2. การใช้แสงสว่างกับการจัดวางพื้นที่ในความต่างระหว่างสิมทึบและสิมโปร่ง และ 3.ความแตกต่างจากการกำหนดช่องแสงหรือการเปิดผนังด้านข้างกับพื้นที่ในสิมพื้นถิ่นแต่ละสกุลช่าง แสงสว่างในสิมพื้นถิ่นที่มีคุณลักษณะของแสงสลัวหรือในบางพื้นที่จะมืดสนิทนั้น เป็นไปตามวิถีพฤติกรรมจากบริบททางวัฒนธรรมจารีตปฏิบัติของผู้ใช้พื้นที่สิมพื้นถิ่นคือ พระภิกษุสงฆ์ โดยเน้นพฤติกรรมการใช้สอยพื้นที่ในรูปแบบที่เรียบง่ายไม่ซับซ้อน และความต้องการสำหรับการใช้แสงสว่างเฉพาะตำแหน่งพื้นที่สำคัญที่เพียงพอสำหรับการประกอบพิธีกรรมทางศาสนาเพียงเท่านั้น รวมถึงการปรากฏคุณลักษณะของแสงที่รับรู้ในองค์ประกอบอื่น ๆ มากจากการสะท้อนและการกระจายของแสงจากภายนอกสู่ภายในพื้นที่สิม ซึ่งคุณลักษณะของแสงที่มองเห็นจะมีความแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ระหว่างกายภาพองค์ประกอบโครงสร้งสถาปัตยกรรมในแต่ละภูมิปัญญาสกุลช่างและบริบททางวัฒนธรรมตามสภาพแวดล้อมโดยรอบบริเวณที่ตั้งสิมพื้นถิ่น 

0024-01-01T00:00:00Z