https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/14237 2026-09-13T20:10:27Z 2026-09-13T20:10:27Z เพ็ญนภา การะเวก https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/31404 2026-09-10T20:03:16Z 0018-01-01T00:00:00Z

Genetic stability testing of in vitro-derived plantlets of Pai Sang Mon “Nuan Rajinee” (Dendrocalamus sericeus Munro.) and phytochemical analysis in nine bamboo species; การตรวจสอบความเสถียรทางพันธุกรรมของไผ่ซางหม่น “นวลราชินี” (Dendrocalamus sericeus Munro.) ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และการวิเคราะห์พฤกษเคมีในไผ่ 9 สปีชีส์ เพ็ญนภา การะเวก Pai Sang Mon “Nuan Rajinee” (Dendrocalamus sericeus Munro.) has a straight and thick clums. The demand of Pai Sang Mon culms has been increased, because its culms are very useful for building construction and furniture making.  In addition, many reports showed bamboo leaves contained phytochemicals such as phenolic compounds and flavonoid compounds, that has a potential for commercial uses. From those reasons, this research aimed to investigate the appropriate culture media for shoot induction of Pai Sang Mon from nodal segments and enhanced culture media for shoot multiplication. The genetic stability of in vitro raised Pai Sang Mon plantlets was compared with mother plant using RAPD and HAT-RAPD techniques. Furthermore, leave of nine bamboo species (Pai Sang Mon, Pai Pak King, Pai Dum, Pai Wan Prachin, Pai Lieng, Pai Ruak, Pai Lueang, Pai Namtao and Pai Kim Sung) were investigated to determine the quantities of phytochemicals containing. The results showed that the highest percentage of sterile (83.5%) and the highest percentage of bud-break (100%) were found in the explants which were collected in winter season. The nodal segments which were cultured on a solid medium of Murashige and Skoog's (MS) supplemented with 1.0 mg/l BA and 0.2 mg/l thidiazuron (TDZ) for 3 weeks produced the highest shoots number (5.0 shoots) and the highest shoots length (2.79 cm.). Greenish and healthy shoots multiplication was found when the shoot clumps were cultured on MS medium containing 0.5-1.0 mg/l BA alone or in combination with 0.1 mg/l TDZ, in which the shoot number were 4.2-11.9 shoots and the shoot length were 2.69-2.99 cm. In addition, this research found that the culture media supplemented with 40 mg/l AdSO4, 500 mg/l L-proline, or 200 mg/l PVP-40 increased the efficiency of shoot multiplication. For genetic stability testing, plantlets from nodal segments, which were transferred to fresh medium every 3 weeks for 8 subcultures, were collected. The DNA fingerprint of Pai Sang Mon plantlets was compared with their mother plant using RAPD and HAT-RAPD techniques. Fifteen of primers (7 RAPD primers and 8 HAT-RAPD primers) produced a total of 84 bands (300-3,000 bp in size). Genetic stability of the in vitro-derived Pai Sang Mon plant was found, that implied the true-to-type plant characteristic of clones. For phytochemicals content study, leaves of nine bamboo species were extracted with 60% ethanol. The results showed that bamboo leaf extract (BLE) of Pai Pak King contained the highest of total phenolic contents (5.59±0.14 mg GAE/g DW), total flavonoid contents (25.72±3.20 mM QE/g DW) and antioxidant activity (0.61±0.24 µmol/g DW).  Nine bamboo leaf extracts were also studied for the determination of flavone-C-glycosides (standard: isovitexin, vitexin, isoorientin and orientin) using TLC technique. The flavone C-glycoside band showed the highest intensity in Pai Pak King, Pai Sang Mon and Pai Dum, respectively. The three bamboo species were selected to analyze the flavone glycosides by HPLC technique. It was found that BLE of Pai Pak King significantly (P; ไผ่ซางหม่น “นวลราชินี” (Dendrocalamus sericeus Munro.) เป็นไผ่ที่มีลำต้นตรงและเนื้อไม้หนา นิยมนำมาใช้ในงานก่อสร้าง และทำเฟอร์นิเจอร์ ส่งผลให้ความต้องการลำไผ่เพื่อนำไปใช้ประโยชน์เพิ่มสูงขึ้น นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าในส่วนใบของไผ่หลายชนิดมีสารพฤกษเคมีที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ทางการค้าได้ เช่น สารประกอบฟีนอลิก และสารประกอบฟลาโวนอยด์ เป็นต้น ในการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสูตรอาหารที่เหมาะสมต่อการชักนำให้เกิดยอดในไผ่ซางหม่น “นวลราชินี” จากชิ้นส่วนข้อเริ่มต้นด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ รวมถึงพัฒนาสูตรอาหารที่เหมาะสมต่อการชักนำการเกิดยอดทวีคูณ และตรวจสอบความเสถียรทางพันธุกรรมของต้นไผ่ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเปรียบเทียบกับต้นแม่จากแปลงปลูกด้วยเทคนิค RAPD และ HAT-RAPD  นอกจากนี้ยังมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปริมาณสารพฤกษเคมีในสารสกัดจากใบไผ่ 9 สปีชีส์ และเปรียบเทียบวิธีการจำแนกสารกลุ่ม ฟลาโวนอยด์ด้วยเทคนิค TLC และ HPLC ผลจากการศึกษาพบว่าชิ้นส่วนข้อไผ่ที่เก็บในช่วงฤดูหนาวมี %การปลอดเชื้อ และ %การแตกยอดจากข้อที่ปลอดเชื้อสูงที่สุดเท่ากับ 83.5% และ 100% ตามลำดับ เมื่อนำส่วนข้อมาเพาะเลี้ยงบนอาหารแข็งสูตร Murashige and Skoog’s (MS) ที่เติม BA 1.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ thidiazuron (TDZ) 0.2 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นเวลา 3 สัปดาห์ พบว่าสามารถชักนำการเกิดยอดเฉลี่ย (5.0 ยอด) และความยาวยอด (2.79 เซนติเมตร) ได้สูงที่สุด ส่วนการชักนำให้เกิดยอดทวีคูณในอาหารแข็งสูตร MS ที่ประกอบด้วย BA 0.5-1.0 มิลลิกรัมต่อลิตร เพียงอย่างเดียวหรือร่วมกับ TDZ  0.1 มิลลิกรัมต่อลิตร ให้จำนวนยอด 4.2-11.9 ยอด โดยมีความยาวยอด 2.69-2.99 เซนติเมตร ยอดมีสีเขียวและมีลักษณะสมบูรณ์ นอกจากนี้ยังพบว่าการเติม AdSO4 40 มิลลิกรัมต่อลิตร หรือ L-proline 500 มิลลิกรัมต่อลิตร หรือ PVP-40 ความเข้มข้น 200 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการชักนำให้เกิดยอดทวีคูณ เมื่อตรวจสอบลายพิมพ์ดีเอ็นเอของต้นไผ่ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจากชิ้นส่วนข้อเริ่มต้นที่มีการย้ายลงอาหารใหม่ทุกๆ 3 สัปดาห์ รวมทั้งสิ้น 8 รอบการย้ายอาหาร (8 subcultures) เปรียบเทียบกับต้นแม่ที่เก็บจากแปลงปลูกด้วยเทคนิค RAPD  และ HAT-RAPD โดยใช้ไพรเมอร์รวม 15 ชนิด (RAPD primer 7 ชนิด และ HAT-RAPD primer 8 ชนิด) ซึ่งให้จำนวนแถบดีเอ็นเอรวม 84 แถบ (ขนาด 300-3000 คู่เบส) พบว่าลายพิมพ์ดีเอ็นเอของต้นที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อไม่แตกต่างจากต้นแม่ที่เก็บจากแปลงปลูก สำหรับผลการศึกษาปริมาณสารพฤกษเคมีในใบไผ่รวม 9 สปีชีส์ ได้แก่ ไผ่ซางหม่น “นวลราชินี”  ไผ่ดำ ไผ่ปักกิ่ง ไผ่กิมซุง ไผ่เลี้ยง ไผ่รวก ไผ่หวานปราจีน ไผ่น้ำเต้า และไผ่เหลือง ที่สกัดด้วย 60% เอทานอล พบว่าใบไผ่ปักกิ่งมีปริมาณสารประกอบฟีนอลิกรวม (5.59±0.14 mg GAE/g DW) สารประกอบฟลาโวนอยด์รวม (25.72±3.20 mM QE/g DW) และฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระ (0.61 ± 0.24 µmol/g DW) สูงที่สุด ส่วนผลการศึกษาปริมาณสารฟลาโวนไกลโคไซด์โดยใช้สารมาตรฐาน 4 ชนิด ได้แก่ isovitexin, vitexin, isoorientin และ orientin ด้วยเทคนิค TLC พบว่าสารสกัดจากใบไผ่ปักกิ่ง ไผ่ซางหม่น และไผ่ดำ มีแถบของสารกลุ่มฟลาโวนไกลโคไซด์สูงที่สุด และเมื่อวิเคราะห์ปริมาณสารฟลาโวนไกลโคไซด์ในไผ่ 3 สปีชีส์ ดังกล่าวด้วยเทคนิค HPLC ปรากฏว่าสารสกัดจากใบไผ่ปักกิ่งมีปริมาณ orientin (6.68 µg/ml) และ vitexin (2.81 µg/ml) สูงกว่าไผ่ซางหม่นและไผ่ดำอย่างมีนัยสำคัญ (P

0018-01-01T00:00:00Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/26958 2023-12-27T20:07:21Z 0001-01-01T00:00:00Z

Morphological characterization and genetic identification of cercariae from infected snails intermediate host, genus Stenomelania Fischer, 1885 in Thailand.; ลักษณะทางสัณฐานวิทยาและการจำแนกพันธุกรรมของตัวอ่อนพยาธิระยะเซอร์คาเรียจากหอยที่เป็นโฮสต์กึ่งกลางสกุล Stenomelania Fischer, 1885 ในประเทศไทย Stenomelania (Fischer, 1885) is one of the snail species in the family Thiaridae. It has been realized that the snail in this family played an important role as an intermediate host of human and animal trematodes. The objective of this study was to investigate the trematode infections, identification of cercarial species and distribution of snail genus Stenomelania spp. in Thailand. Snail samples were collected from 24 localities between 2017 and 2020 by hand picking and scooping methods.  The snails were transferred and studied in the laboratory of the Parasitology and Medical Malacology Research Unit, Silpakorn University, Nakhon Pathom, Thailand. The snails were identified according to their shell morphology and confirmed with molecular genetics by using the CO1 gene marker.  A total of 3,026 Stenomelania snails were classified into six species consist of S. cf. aspirans, S. cf. crenulata, Stenomelania sp., S. cf. punctata, S. cf. torulosa, and S. cf. denisoniensis. The shells were conical in shape and varied in length and width. They were found in short and tall shells, as slender and wide shapes, smooth or rib.  The collected snails were investigated the trematode infections by shedding and crushing methods. The infection rate was found to be 0.63 %. The emerging cercariae were described as the morphology based on living cercariae which were unstained or vitally stained with 0.5% neutral red. They were categorized into a total of four species from morphologically, viz. Loxogenoides bicolor, Haplorchis taichui, Procerovum cheni and Acanthotrema tridactyla. In addition, a phylogenetic marker (ITS2) was employed in generic and infrageneric level classifications of these trematodes. This study represents both morphological characterization and genetic identification of cercariae, which could be recognized as the basis reference of the larval trematode fauna, and could predict their potential to evolve for intermediate snail hosts.; หอยสกุล Stenomelania (Fischer, 1885)  จัดอยู่ในวงศ์ไทอารีดี  พบว่าหอยในวงศ์นี้สามารถเป็นโฮสต์กึ่งกลางของพยาธิที่พบในมนุษย์และสัตว์ได้หลายชนิด วัตถุประสงค์ของการวิจัยในครั้งนี้เพื่อศึกษาการติดเชื้อและจำแนกชนิดตัวอ่อนพยาธิใบไม้ระยะเซอร์คาเรียที่พบจากหอย รวมถึงการกระจายตัวของหอยสกุล Stenomelania ในประเทศไทย เก็บตัวอย่างหอยได้จาก 24 พื้นที่ ระหว่างปี พ.ศ. 2560 – 2563 โดยการเก็บด้วยมือและกระชอน ตัวอย่างหอยที่สุ่มเก็บได้ถูกส่งกลับมายังห้องปฏิบัติการหน่วยปรสิตวิทยาและสังขวิทยาทางการแพทย์ มหาวิทยาลัยศิลปากร จังหวัดนครปฐม จัดจำแนกชนิดพันธุ์หอยโดยใช้ลักษณะทางสัณฐานวิทยาของเปลือกและการศึกษาทางพันธุศาสตร์โมเลกุลด้วยยีน CO1 การสำรวจในครั้งนี้พบหอยสกุล Stenomelania จำนวน 3,026 ตัว จำแนกได้ 6 ชนิดพันธุ์ คือ Stenomelania cf. aspirans, S. cf. crenulata, Stenomelania sp., S. cf. punctata, S. cf. torulosa, และ S. cf. denisoniensis รูปร่างเปลือกเป็นทรงกรวยสูงและกว้างแตกต่างกัน สามารถพบเปลือกหอยชนิดนี้ได้ทั้งขนาดใหญ่และเล็ก รูปทรงเรียวหรือป้าน  ผิวเปลือกเรียบหรืออาจมีสัน เมื่อตรวจสอบการติดเชื้อตัวอ่อนของพยาธิใบไม้ระยะเซอร์คาเรียจากตัวอย่างหอยที่สุ่มเก็บได้ ด้วยวิธี shedding และ crushing พบอัตราการติดเชื้อปรสิต 0.63 % ตัวอ่อนพยาธิใบไม้ระยะเซอร์คาเรียจะถูกจำแนกโดยใช้ลักษณะสัณฐานวิทยา ในขณะยังมีชีวิตโดยไม่ได้ย้อมสี หรือการย้อมด้วยสี neutral red 0.5% จากลักษณะทางสัณฐานวิทยาตัวอ่อนของพยาธิใบไม้ระยะเซอร์คาเรียสามารถจำแนกชนิดได้ 4 ชนิดพันธุ์ ได้แก่  Loxogenoides bicolor, Haplorchis taichui, Procerovum cheni และ Acanthotrema tridactyla และจำแนกชนิดพันธุ์ของพยาธิใบไม้โดยศึกษาสายวิวัฒนาการของยีน ITS2  (phylogenetic marker: ITS2) จากการศึกษาในครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า การใช้ลักษณะทางสัณฐานวิทยาร่วมกับข้อมูลพันธุศาสตร์โมเลกุลในการจัดจำแนกตัวอ่อนพยาธิใบไม้ระยะเซอร์คาเรีย สามารถใช้เป็นฐานข้อมูลของชนิดตัวอ่อนพยาธิที่พบได้ในสัตว์ตามท้องถิ่น และนำข้อมูลเหล่านี้มาวิเคราะห์ถึงศักยภาพของความสามารถในการเข้าอาศัยในหอยที่เป็นโฮสต์กึ่งกลางของพยาธิด้วย

0001-01-01T00:00:00Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/26297 2023-12-05T20:06:02Z 0017-01-01T00:00:00Z

MOLECULAR EPIDEMIOLOGY OF DENGUE VIRUS ISOLATED FROM SERA OF PATIENTS WITH SUSPECTED DENGUE FEVER IN BANGKOK, THAILAND SINCE 2006 ASSOCIATED WITH CONSTRUCTION AND CHARACTERIZATION OF INFECTIOUS CLONE DENGUE 4 1036 PDK40; ระบาดวิทยาทางอณูโมเลกุลของเชื้อไวรัสเด็งกี่แยกจากซีรั่มของผู้ป่วยสงสัยโรคไข้เด็งกี่ ในกรุงเทพมหานคร, ประเทศไทย ตั้งแต่ปีค.ศ. 2006  ร่วมกับการสร้างและการศึกษาคุณลักษณะโคลนติดเชื้อไวรัสเด็งกี่ 4 สายพันธุ์ 1036 PDK40 Dengue fever, dengue hemorrhagic fever and dengue shock syndrome are mosquito-borne infectious diseases. These diseases have been caused by dengue virus serotype 1, 2, 3, and 4 (DENV1-4), Family Flaviviridae, genus Flavivirus in sub-tropical and tropical regions. Different serotypes and genotypes of DENV may play an important role in disease severity among dengue patients. Up to date, dengue vaccine is no available. The aims of this study (i) to evaluate the molecular epidemiology of DENV isolates of patient sera in C6/36 cells by qRT-PCR, DNA sequencing and phylogenetic tree and (ii) to construct and evaluate biological markers of IC DEN4V 1036 PDK40. qRT-PCR reveals 75 positive isolates consist of DENV1 (n=15), DENV2 (n=20), DENV3 (n=28) and DENV4 (n=12). DNA sequencing and phylogenetic tree analysis demonstrated genotype I of DENV1, genotype Asian I of DENV2 and genotype I of DEN4V. DEN3V consisted of genotype II (n=6) and genotype III (n=22). Report of dengue survey in Thailand revealed that DENV3 genotype II has been found since 1973, while genotype III has been found since 2008. IC-DEN4V-1036-PDK40 was constructed by utilizing live attenuated (LAV) DEN4V 1036 PDK40. Three fragments of DEN4V 1036 PDK40 and 1 fragment of cloning vector were assembled by using the Gibson assembly method. RNA of IC-DEN4V-1036-PDK40 was synthesized and transfected into Vero cells. The rescued virus was amplified in Vero cells for 5 passages to achieve satisfactory viral titers. IC-DEN4V-1036-PDK40 showed attenuated characterization including small/pinpoint plaque size, temperature sensitivity and low growth efficiency in Aedes. aegypti. These results indicate safety of IC-DEN4V-1036-PDK40. This infectious clone might be useful for use as vaccine or a backbone for construct chimera vaccine.; โรคไข้เด็งกี่, โรคไข้เลือดออก และโรคไข้เลือดออกที่มีอาการช้อคร่วมเป็นโรคติดต่อผ่านทางยุง โรคเหล่านี้มีสาเหตุมาจากเชื้อไวรัสเด็งกี่ซีโรทัยป์ 1, 2, 3, และ 4, วงศ์ Flaviviridae, สกุล Flavivirus พบในเขตร้อนชื้นและกึ่งร้อนชื้น ซีโรทัยป์และจีโนทัยป์ที่แตกต่างกันของเชื้อไวรัสเด็งกี่อาจมีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับความรุนแรงของโรคในผู้ป่วยโรคไข้เด็งกี่ จวบจนปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคเด็งกี่ วัตถุประสงค์ในการศึกษาครั้งนี้คือ (1) เพื่อประเมินการระบาดทางอณูโมเลกุลของเชื้อไวรัสเด็งกี่จากซีรั่มผู้ป่วยซึ่งแยกในเซลล์ยุงด้วยวิธี qRT-PCR, วิธี DNA sequencing และวิธี phylogenetic tree และ (2) การสร้างและการประเมินเครื่องหมายทางชีวภาพของโคลนติดเชื้อไวรัสเด็งกี่ 4 สายพันธุ์ 1036 PDK 40 วิธี qRT-PCR ตรวจพบเชื้อไวรัสเด็งกี่ 1 จำนวน 15 ราย เชื้อไวรัสเด็งกี่ 2 จำนวน 20 ราย เชื้อไวรัสเด็งกี่ 3 จำนวน 28 ราย และ เชื้อไวรัสเด็งกี่ 4 จำนวน 12 ราย วิธี DNA sequencing และ phylogenetic tree ระบุว่าเชื้อไวรัสเด็งกี่ 1 จัดอยู่ในจีโนทัยป์ I, เชื้อไวรัสเด็งกี่ 2 จัดอยู่ในจีโนทัยป์ Asian I และเชื้อไวรัสเด็งกี่ 4 จัดอยู่ในจีโนทัยป์ I ในขณะที่ เชื้อไวรัสเด็งกี่ 3 จัดอยู่ในจีโนทัยป์ II (6 ราย) และ จีโนทัยป์ III (22 ราย) รายงานการในประเทศไทยระบุว่ามีการระบาดของเชื้อไวรัสเด็งกี่ 3 จีโนทัยป์ II ตั้งแต่ปีค.ศ. 1973 และจีโนทัยป์ III ตั้งแต่ปีค.ศ. 2008 สร้างโคลนติดเชื้อไวรัส IC-DEN4V-1036-PDK40 ด้วยการใช้ DEN4V 1036 PDK40 การรวมกันของ 3 ชิ้นจาก DEN4V 1036 PDK40 และ 1 ชิ้นจากเวคเตอร์ด้วยวิธี Gibson assembly สังเคราะห์ RNA ของ IC-DEN4V-1036-PDK40 และนำเข้าสู่ Vero cells เพิ่มปริมาณไวรัสใน Vero cell จำนวน 5 รอบ เพื่อให้ได้ปริมาณไวรัสที่เพียงพอ IC-DEN4V-1036-PDK40 แสดงคุณสมบัติความอ่อนฤทธิ์ ซึ่งประกอบไปด้วยพลาคขนาดเล็ก ไวต่ออุณหภูมิ ลดประสิทธิภาพการเพิ่มจำนวนในยุง Aedes aegypti ผลการทดลองระบุปลอดภัยของโคลนติดเชื้อ IC-DEN4V-1036-PDK40 โคลนนี้น่าจะมีประโยชน์สำหรับการใช้เป็นวัคซีน หรือเป็นแกนหลักสำหรับสร้างเชื้อไวรัสลูกผสม

0017-01-01T00:00:00Z https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/25037 2023-12-01T20:05:19Z 0002-01-01T00:00:00Z

The evolutionary potential of a parasite host: diversity, systematics and phylogeography of the freshwater snails genus Tarebia H. & A. Adams, 1854; วิวัฒนาการความเกี่ยวเนื่องระหว่างโฮสต์กับปรสิต: ความหลากหลาย ซิสเทมาติคส์ และชีวภูมิศาสตร์ ของหอยน้ำจืดสกุล Tarebia H. & A. Adams, 1854 Tarebia sp. is widespread and abundant in various lentic and lotic water bodies in Southeast Asia, with its range extending onto islands in Indo-West-Pacific. This snail is one of snail in family Thiaridae, as one of the most frequent and  major primary  intermediate host, an  important vector for digenic trematodes causing several animal and human diseases. In Thailand Tarebia has been reported with the occurrence of one species only and have highly variations of shell morphology, which makes it difficult to identify them using only shell morphology. In this study, the snail samples were collected from 90 locations in Thailand, between  2014-2016. They were separated by distint shell, three groups called morphs A, B and C here, without implying morphotypes in the sense of species under a respective species concept, but for convenience only and to facilitate further research into the potential correlation of pheno­typical and genetic proprinquity. Thai specimens were compared with specimens from the Centre of Natural History (CeNak), Zoological Museum, Universität Hamburg, Germany (including 12 locations from Timor-Leste). The objective of this study was integrate evidence of phylogeographical analyses based on phenotypic variation (shell morphology, using biometry and geometrical morphometrics) and genotypic variation from the gene fragments cytochrome C oxidase I and ribosomal 16S (using several phylogenetic analyses, including haplotype networks and a dated molecular tree). The results showed that Tarebia snails were found variation of both phenotype and genotype. The biometric and geometric morphometric analyses and reproductive strategy of difference morphs and genetic clades were found similarity and widely overlap. The phylogenetic trees were found two genetically distinct clades (clade A and B) and hint at possible species differentiation within what has been traditionally considered as T. granifera. All specimens from Timor-Leste were included in clade A together with specimens mostly from the southern to southern-central parts of Thailand. The clade B specimens were more frequent in the northern part of Thailand. These two lineages started to split about 5 Mya. The collected snails were investigated for cercarial infections by using shedding and crushing methods. The infection rate was 5.80% (493/8,493). The cercariae were categorized into eleven species and seven types, viz. (i) virgulate xiphidiocercariae (Loxogenoides bicolor and Loxogenes liberum), (ii) armatae xiphidiocercariae cercariae (Maritreminoides caridinae and Maritreminoides obstipus); (iii) parapleurophocercous cercariae (Haplorchis pumilio, Haplorchis taichui and Stictodora tridactyla), (iv) pleurophocercous cercariae (Centrocestus formosanus), (v) megarulous cercariae (Philophthalmus gralli), (vi) Echinostome cercariae and (vii) Gymnocephalous cercariae. In addition, a phylogenetic marker (internal transcribed spacers II, ITS2) was employed in generic and infrageneric level classifications of these trematodes. Thus, this analysis combines the parasites data on morphology and geographical occurrence with molecular phylogeny, aiming to provide the groundwork for future studies looking into more details of the parasite-snail evolutionary relationships.; Tarebia sp. มีการแพร่กระจายในแหล่งน้ำนิ่ง และน้ำไหลบริเวณแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และยังแพร่กระจายไปถึงหมู่เกาะแถบ Indo-West-Pacific หอยชนิดนี้จัดอยู่ในวงศ์ไทอาริดี ซึ่งเป็นกลุ่มหอยที่มีความสำคัญในการเป็นโฮสต์กึ่งกลางนำโรคพยาธิใบไม้ของสัตว์และคนหลายชนิด ในประเทศไทย Tarebia ถูกรายงานว่ามีเพียงชนิดเดียวที่มีความหลากหลายของเปลือกค่อนข้างสูง จึงทำให้การจัดจำแนกชนิดโดยใช้ลักษณะทางสัณฐานวิทยาของเปลือกเพียงอย่างเดียวเป็นไปได้ยาก ในการศึกษาครั้งนี้เป็นการตรวจสอบชนิดพันธุ์ของหอยสกุล Tarebia ในประเทศไทย โดยเก็บตัวอย่างหอยระหว่างปี พ.ศ. 2557 ถึง 2559 ในพื้นที่ 90 แห่ง จัดจำแนกลักษณะทางสัณฐานวิทยาของเปลือกสามารถแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบ (Morph A, B and C) เพื่อทำให้สะดวกในการศึกษาทางด้านฟีโนไทป์และการศึกษาทางด้านพันธุกรรม การศึกษานี้ได้ใช้ตัวอย่างหอยที่พบในประเทศไทยเปรียบเทียบกับตัวอย่างหอยจาก Centre of Natural History (CeNak), Zoological Museum, Universität Hamburg ประเทศเยอรมนี (ประกอบด้วย 12 พื้นที่ จาก Timor-Leste) วัตถุประสงค์ของการศึกษาครั้งนี้เป็นการรวบรวมหลักฐานการวิเคราะห์ในเชิงภูมิศาสตร์ (phylogeography) ในเรื่องของความผันแปรทางฟีโนไทป์ (การศึกษาสัณฐานวิทยาของเปลือกโดยใช้วิธีทาง biometry และ geometrical morphometrics ) และความผันแปรทางจีโนไทป์จากลำดับเบสบางส่วนของ cytochrome C oxidase I และ ribosomal 16S (ประกอบด้วย haplotype networks และข้อมูลต่างๆของสายวิวัฒนาการ) ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า Tarebia มีความผันแปรทั้งในฟีโนไทป์ และจีโนไทป์ ผลการวิเคราะห์ biometric และ geometric morphometric กับ reproductive strategy พบว่าหอยแต่ละ Morph มีขนาด รูปร่าง และรูปแบบการพัฒนาตัวอ่อนของหอยไม่มีความแตกต่างกัน สำหรับการศึกษาสายวิวัฒนาการ (phylogenetic trees) พบว่าตัวอย่างหอยถูกแบ่งออกเป็น 2 เคลดอย่างชัดเจน (clade A และ B) โดยความแตกต่างทางพันธุกรรมนี้มีข้อบ่งบอกว่าเกิดขึ้นภายในชนิดพันธุ์ T. granifera ตัวอย่างทั้งหมดของหอย T. granifera จากประเทศ Timor-Leste กับตัวอย่างหอยที่พบบริเวณภาคใต้ไปจนถึงภาคกลางของประเทศไทย ปรากฏอยู่ใน clade A ด้วยกัน ในขณะที่ clade B พบตัวอย่างหอยที่มีการกระจายตัวบริเวณภาคเหนือของประเทศไทย โดยหอย 2 เคลดนี้ถูกแยกออกจากกันเมื่อช่วงเวลาประมาณ 5 ร้อยล้านปีที่ผ่านมา ตรวจสอบการติดเชื้อตัวอ่อนของพยาธิใบไม้ระยะเซอร์คาเรียจากตัวอย่างหอยที่สุ่มเก็บได้ ด้วยวิธี shedding และ crushing อัตราการติดเชื้อปรสิตคือ 5.80% (493/8,499) ตัวอ่อนของพยาธิใบไม้ระยะเซอร์คาเรียสามารถจำแนกชนิดได้ 11 ชนิดพันธุ์ 7 รูปแบบ ได้แก่ (i) virgulate xiphidiocercariae (Loxogenoides bicolor and Loxogenes liberum), (ii) armatae xiphidiocercariae cercariae (Maritreminoides caridinae and Maritreminoides obstipus); (iii) parapleurophocercous cercariae (Haplorchis pumilio, Haplorchis taichui and Stictodora tridactyla), (iv) pleurophocercous cercariae (Centrocestus formosanus), (v) megarulous cercariae (Philophthalmus gralli), (vi) Echinostome cercariae และ (vii) Gymnocephalous cercariae การจัดจำแนกชนิดพยาธิใบไม้ได้ตรวจสอบด้วยวิธี phylogenetic marker (internal transcribed spacers II, ITS2) ดังนั้นการวิเคราะห์ครั้งนี้เป็นการรวบรวมข้อมูลทางด้านปรสิตที่เกี่ยวข้องกับลักษณะทางสัณฐานวิทยา และการเกิดขึ้นทางภูมิศาสตร์ของสายวิวัฒนาการ โดยมีเป้าหมายเพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับการศึกษาความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการระหว่างปรสิตกับหอยที่เป็นโฮสต์กึ่งกลางในอนาคต

0002-01-01T00:00:00Z