Show simple item record

dc.contributor.authorอมาวสี เถียรถาวร
dc.contributor.authorAmavasi Thientavorn
dc.date.accessioned2019-06-29T04:02:39Z
dc.date.available2019-06-29T04:02:39Z
dc.date.issued1989
dc.identifier.urihttp://www.sure.su.ac.th:8080/xmlui/handle/123456789/1627en
dc.descriptionวิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (มานุษยวิทยา))--มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2532
dc.descriptionThesis (M.A. (Anthropology))--Silpakorn University, 1989)
dc.description.abstractวิทยานิพนธ์นี้ มีจุดมุ่งหมายที่จะศึกษาบทบาทและความสำคัญของเจ้าพ่อศรีนครเตาในแง่ของการถือผีที่มีต่อชุมชน และวิถีชีวิตของผู้คนในท้องถิ่นบ้านเมืองเตา อันเป็นสังคมหนึ่งในดินแดนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเน้นการศึกษาทางด้านชาติพันธุ์วรรณาเพื่อการทำความเข้าใจสภาพสังคม และวัฒนธรรมของชุมชนอย่างแท้จริง การเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นการใช้วิธีการทางมานุษยวิทยา คือ การศึกษาภาคสนามโดยการเข้าไปมีส่วนร่วมในชุมชนทั้งจากการสังเกต และการสัมภาษณ์ทางตรงและทางอ้อม ผลการศึกษาพบว่า เจ้าพ่อศรีนครเตาเป็นความเชื่อที่ชาวบ้านยึดถือกันมาตั้งแต่ดั้งเดิมโดยถือเป็นผีปู่ตาและบรรพบุรุษผู้สร้างบ้านแปงเมืองที่เชื่อกันมาตามตำนาน และมีบทบาทสำคัญต่อชุมชน และวิถีชีวิตของผู้คนเป็นอย่างมาก โดยยังคงปรากฏร่องรอยสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งในการศึกษาจากพิธีกรรมต่าง ๆ ได้แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ คือ บทบาทในระดับปัจเจกบุคคล และในระดับชุมชน ในระดับปัจเจกบุคคล พบว่า ความเชื่อมีบทบาทเป็นที่พึ่งทางใจในสถานการณ์วิกฤติหรือในกรณีต่าง ๆ ส่วนในระดับชุมชน ได้แบ่งการพิจารณาออกเป็นบทบาทหน้าที่โดยตรงและบทบาทหน้าที่แฝง บทบาทหน้าที่โดยตรงพบว่า ความเชื่อมีบทบาทในการรับรองสถานภาพใหม่ของบุคคล, รับรองความศักดิ์สิทธิ์ของพิธีกรรมชุมชน, สนับสนุนวงจรการเกษตรและความอุดมสมบูรณ์ และสนับสนุนการพัฒนาชุมชน ในส่วนของบทบาทหน้าที่แฝง พบว่า ความเชื่อในเจ้าพ่อมีบทบาทในการควบคุมสังคม และสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในหมู่ผู้คน ซึ่งจะเป็นการรักษาโครงสร้างสังคม นอกจากนี้ในการศึกษายังได้สะท้อนให้เห็นโลกทัศน์ของผู้คนที่โดดเด่นและหยิบยกมามี 3 ประการ คือ โลกทัศน์เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างพุทธศาสนากับความเชื่อในอำนาจเหนือธรรมชาติ หรือการถือผีที่ดำรงอยู่ในสังคมโดยพบว่าในสำนึกทางอุดมคติ ผู้คนมองว่าความเชื่อทั้งสองฝ่ายมีความขัดแย้งและแบ่งแยกส่วนออกจากกัน แต่ในทางปฏิบัติจะไม่คำนึงถึงความแปลกแยกต่อกัน โดยมองว่าเป็นสิ่งที่ดำรงอยู่ร่วมกันและสามารถผสมผสานอยู่ด้วยกันได้ในพิธีกรรมด้วยบทบาทที่สนับสนุนซึ่งกันและกัน ประการต่อมาคือ โลกทัศน์เกี่ยวกับสถานภาพของผู้หญิงในสังคม ซึ่งสำนึกในอุดมคติโดยทั่วไปยังคงมองว่าผู้ชายเป็นเพศที่มีสถานภาพเหนือกว่าผู้หญิง แต่ขณะเดียวกันในทางปฏิบัติสังคมก็มิได้ตระหนักถึงความแตกต่างทางสถานภาพระหว่างเพศอย่างสุดโต่งแต่ประการใด และประการสุดท้าย เป็นโลกทัศน์เกี่ยวกับความสัมพันธ์ของกลุ่มชน โดยพบว่าผู้คนมีการจัดความสัมพันธ์ของเจ้าพ่อที่มาจากที่ต่าง ๆ และปรากฏอยู่ในชุมชนอย่างมีระบบ อันเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของกลุ่มชนและยังชี้ชัดถึงโลกทัศน์ของผู้คนที่มีการยึดมั่นบูชาบรรพบุรุษ เป็นที่เคารพสูงสุดของชุมชน ซึ่งก็คือเจ้าพ่อศรีนครเตานั่นเอง แม้ว่าในปัจจุบันการแพร่กระจายของวัฒนธรรมเมืองจะมีอิทธิพลต่อระบบความคิดของกลุ่มคนรุ่นใหม่ บทบาทความสำคัญของเจ้าพ่อจะลดลงไป ความเชื่อในเจ้าพ่อก็ยังคงปรากฏร่องรอยสืบเนื่อง จากการปฏิบัติของกลุ่มคนรุ่นเก่าในวัยกลางคนขึ้นไป ประกอบกับสำนึกของความผูกพันต่อบรรพบุรุษผู้สร้างบ้านแปงเมืองที่ยังคงอยู่ในกลุ่มคนรุ่นใหม่ และโดยเฉพาะเทคโนโลยีที่ยังไม่สมบูรณ์เพียงพอที่จะแก้ไขปัญหาในเรื่องน้ำ ความเชื่อในเจ้าพ่อจึงเป็นเสมือนภาพสะท้อนอดีตที่ต่อเนื่องถึงปัจจุบันth
dc.description.abstractThis thesis is written to report the role and the significance of Chao Po Srinakorntao in the case of spirit cults in the community and the villagers’ way of life at Ban Muang Tao, a small society in the North East of Thailand. This field research employed the traditional methods of anthropology. Information from sources and informants was obtained primarily through participant observation, as well as direct and indirect interview with villagers. This thesis demonstrates that the people have believed in Chao Po Srinakorntao for a long time and they continue to believe in him as Phi Pu Ta their ancestor which they have known from myth. Their belief fills an important role in the community and their way of life. Two general types of ritual can be distinguished, those emphasizing the community’s role. For the individual’s role, we found that belief in Chao Po Srinakorntao is most overtly expressed when a life crisis is confronted. The community’s role, may be understood in terms of manifest and latent functions. According to our study, we have found that manifest functions include ensuring the people’s new status, supporting the community faith in ritual, supporting agriculture and fertility, and supporting community development. With regard to latent functions, we found that belief in Chao Po Srinakorntao plays a significant role in maintaining social order and creating social solidarity, which are central to the structure of the community. Moreover, we found that ritual reflects villagers’ world view. This thesis focuses on three points which are as follows. First, regarding the relationship between Buddhism and Belief in Supernatural beings (or spirit cults), we found that in the ideal sense, the two belief systems are independent of one another. In practice, however, villagers do not think of the two belief systems as separate and independent. They think that both beliefs should be expressed in rituals and roles which support each other. Second, with regard to women’s status in the society, in the ideal sense men’s status is generally higher than women’s. In practice, however, people do not recognize the differences between male and female statuses so extremely. Third, in terms of relationships within the community, we found that people ordered relationships among many Chao Po, reflecting the relationships within community. Community members that, they hold very strong faith in their culture hero and benevolent spirit whom they respect as an ancestor (Chao Po Srinakorntao). Cultural diffusion will affect the new generation’s belief system. The significant role of Chao Po may be decreased but we will see the traces of former generations’ beliefs in the practice of ritual. The new generation’s increasing social and environmental consciousness, combined with technology inadequate to relieve local drought conditions, may provide the context for change in the belief system. In that case, Chao Po Srinakorntao can be said to be a mirror reflecting the past through the present.en
dc.language.isoth
dc.publisherมหาวิทยาลัยศิลปากร
dc.subjectบ้านเมืองเตา (มหาสารคาม) -- ความเป็นอยู่และประเพณี
dc.subjectเจ้าพ่อศรีนครเตา -- การศึกษาเฉพาะกรณี
dc.subjectศาลเจ้า
dc.subjectผี -- ไทย
dc.subjectความเชื่อ (พุทธศาสนา)
dc.titleเจ้าพ่อศรีนครเตา : บทบาทและความสำคัญของการถือผีในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กรณีศึกษาบ้านเมืองเตา ตำบลเมืองเตา อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม
dc.title.alternativeChao Po Srinakorntao : the role and the significance of the spirit cults in North-East Thailand, a case study of Ban Muang Tao, Maha Sarakham
dc.typeThesis
dc.degree.disciplineสาขาวิชามานุษยวิทยา
dc.degree.grantorมหาวิทยาลัยศิลปากร
dc.degree.levelMaster Degree
.custom.total_download43


Files in this item

Thumbnail
Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record


Copyright  ©  2021 Silpakorn University Central Library All Rights Reserved.
Theme by 
Atmire NV